nandoonline

Herfst en winter: dè tijd voor sterrenfoto’s en startrails

De zomer is weer voorbij. De herfst is in volle gang en binnenkort wordt ook de klok weer verzet. Het is de tijd dat we in het donker naar het werk moeten, en in het donker weer thuis komen. Het is een tijd dat we weinig (overdags) kunnen fotograferen want de dagen zijn kort en donker, en dit is nog maar het begin. Maar niet getreurd; als de regen is gestopt kunnen we ons volledig op nachtfotografie concentreren. Als de hemel bovendien fris en helder is geworden, kunnen we ook nog genieten van de prachtige sterrenhemel, met als grote eye-catcher de sterrenbeelden Orion en Stier. Het mooiste van alles is, dat het niet eens echt nachtwerk wordt als we gaan fotograferen. Na het avondeten erop uit, en ruim voor middernacht weer terug. Mooi toch?

Een foto uit het archief: de sterrenbeelden van de winter met de  opvallende Orion en Stier als hoofdrol.  (ISO1600, f/4, 15sec - 15mm fisheye)

Een foto uit het archief: de sterrenbeelden van de winter met de opvallende Orion en Stier als hoofdrol. (ISO1600, f/4, 15sec – 15mm fisheye)

Orion biedt de (beginnende) astrofotograaf een mooie gelegenheid om de beroemde Orionnevel op de foto te zetten. Je hebt er niets meer dan 50mm brandpunt voor nodig, of desgewenst iets meer tele. Maar ook de Pleiaden in het sterrenbeeld Stier of de Andromedanevel, de ‘nevel’ in het gelijknamige sterrenbeeld zijn dankbare onderwerpen die uitdagend zijn, maar des te meer bevredigend als je het op de foto krijgt. En dan is er natuurlijk de Melkweg die op donkere plekken met het blote oog te zien is en natuurlijk een mooi onderwerp is om te fotograferen. Volg de links in de tekst om er meer over te weten te komen.

De wintermaanden geeft een kans om de Orion Nevel op de foto te zetten. Het vergt wat werk, oefenen, maar als het uiteindelijk lukt is het een voldoening. (127 opnames, 3,2sec elk, stacked in DSS - f/2 - ISO3200 - 135mm brandpunt)

De wintermaanden geeft een kans om de Orion Nevel op de foto te zetten. Het vergt wat werk en oefenen, maar als het uiteindelijk lukt is het een voldoening. (127 opnames, 3,2sec elk, stacked in DSS – f/2 – ISO3200 – 135mm brandpunt)

De herfst en winter is ook de perfecte tijd om mooie foto’s met sterrensporen te maken. Dat kan in een landelijke omgeving of aan de rand van een natuurgebied, maar ook in stedelijke omgevingen. Eén ding is daarbij aan te raden: een mooie voorgrond (een silhouet kan al voldoende zijn). Want zeg eerlijk: alleen maar strepen in de lucht is uiteindelijk niet zo aantrekkelijk. Lees mijn tutorial over sterrensporen fotograferen om er alles over te weten te komen.

Ik gebruik een tweede camera tijdens het fotograferen van sterrensporen. Terwijl de ene een uur lang foto’s achter elkaar maakt, kan ik met de andere experimenteren; losse foto’s maken van de Melkweg, of eventueel een tweede compositie kiezen voor ook een sterrenspoor foto. Het fotograferen met een tweede camera kan de tijd doden tijdens het maken van een sterrenspoor. Echter: niet iedereen heeft de beschikking over een tweede body en statief. Als je dan moet wachten is er natuurlijk ook een mooie gelegenheid om de sterrenbeelden te vinden. Print een kaart uit (heel leuk), of zoek met een app op je mobiel (minder leuk) en ontdek de mythologische figuren die onze verre verre verre voorouders aan de hemel hebben gezet. Dat maakt een avond sterren kijken een waar avontuur. En wie weet zie je een vallende ster.

De volgende foto’s zijn van de laatste twee avonden die ik in alle rust, in het donker, turend naar de sterrenhemel, waar de eerste meteorieten van de Orioniden sterrenregen zichtbaar waren, gemaakt heb.

Fotograferen van een sterrenspoor: een enkele opname van 10 minuten met f/2,8 en ISO800 met 15mm fisheye. Het rode licht is van mijn rode zaklamp (rood licht verblind niet)

Fotograferen van een sterrenspoor: één enkele opname van 10 minuten met f/2,8 en ISO800 met 15mm fisheye. Het rode licht is van mijn rode zaklamp (rood licht verblind niet) en van de andere camera die aanhet fotograferen is.

De Melkweg met de Andromeda nevel half verborgen achter de boomstam (ISO3200 - f/2,0 - 15sec - 35mm brandpunt)

De Melkweg met de Andromeda nevel half verborgen achter de boomstam (ISO3200 – f/2,0 – 15sec – 35mm brandpunt)

De Melkweg tussen de bomen door (ISO6400 - f/4 - 30sec - 17mm brandpunt)

De Melkweg tussen de bomen door (ISO6400 – f/4 – 30sec – 17mm brandpunt)

De Melkweg aan de Zuidzijde van de hemel waar de lichtvervuiling aan de horizon goed te zien is. (ISO6400 - f/2,8 - 20sec - 15mm fisheye)

De Melkweg aan de Zuidzijde van de hemel waar de lichtvervuiling aan de horizon goed te zien is. (ISO6400 – f/2,8 – 20sec – 15mm fisheye)

Sterrensporen (ISO3200 - f/2,8 - 176x 20sec met 15mm fisheye)

Sterrensporen van bijna één uur
(ISO3200 – f/2,8 – 176x 20sec met 15mm fisheye)

Rotatie van de sterren aan de hemel (76 foto's van 30seconden, ISO3200 - f/4 - 17mm brandpunt)

Rotatie van de sterren aan de hemel (76 foto’s van 30seconden, ISO3200 – f/4 – 17mm brandpunt)

 


Ik adviseer altijd om een voorgrond mee te nemen bij het maken van een foto van de sterrenhemel of een sterrenspoor. Dat valt niet altijd mee. Zeker niet in de duisternis van de natuur. Meer dan een silhouet wordt het vaak niet, tenzij je lang genoeg belicht. Daarbij komt er nog een ander probleem om de hoek kijken. Als er veel sterrenhemel in de foto moet komen zal de voorgrond vaak minimaal zijn. Dat moet toch anders kunnen, bedacht ik me.

Zo heb ik dit keer een poging gewaagd om een sterrenspoor in een vijver te laten spiegelen. Zelfs met een fisheye was er niet genoeg beeldhoek om dit goed voor elkaar te krijgen. Een verticaal panorama was de oplossing: één (liggende) foto van 10 minuten (ISO800) van de voorgrond met de vijver, en een serie van 122 (liggende) foto’s van de sterrenhemel, samengevoegd tot een enkel sterrenspoor.

De twee composities die gebruikt zijn voor het maken van één enkele foto. De bovenstaande foto van de sterrenhemel is 122 keer gemaakt voor het sterrenspoor. De onderste, met 10 minuten belichtingstijd is één maal gemaakt.

De twee composities die gebruikt zijn voor het maken van één enkele foto. De bovenstaande foto van de sterrenhemel is 122 keer gemaakt voor het sterrenspoor. De onderste, met 10 minuten belichtingstijd is één maal gemaakt.

De twee foto’s aan elkaar plakken tot één enkel panorama zorgde voor een mooie voorgrond, maar zonder het gespiegelde sterrenspoor. Daar was 10 minuten belichting voor de voorgrond natuurlijk veel te kort voor. Met Photoshop was het uiteindelijk mogelijk om het sterrenspoor toch gespiegeld in het water te laten zien. Of ik daarmee te ver ga (dit is ten slotte beeldmanipulatie, of trucage) is ter discussie. Het uiteindelijke beeld is in ieder geval echter naar (mijn) tevredenheid. Een volgende keer moet ik misschien voor de voorgrond ook een uur sterrensporen maken. Misschien.

Een 'verticaal panorama' van twee foto's, beiden met een 15mm fisheye. De voorgrond is 10 minuten belicht met ISO800, de sterrensporen bestaan uit 122 opnames van 30 sec (ISO1600 - f/2,8) De reflectie is een gespiegeld kopie van de sterrensporen.

Een ‘verticaal panorama’ van twee foto’s, beiden met een 15mm fisheye. De voorgrond is 10 minuten belicht met ISO800, de sterrensporen bestaan uit 122 opnames van 30 sec (ISO1600 – f/2,8) De reflectie is een gespiegeld kopie van de sterrensporen.

2 Thoughts on “Herfst en winter: dè tijd voor sterrenfoto’s en startrails

  1. Weer een mooi en duidelijk verhaal,
    of dat je een boek zit te lezen,
    Chapeau Nando!!

  2. Liesbeth on 17/10/2015 at 2:24 pm said:

    Mooie uitleg Nando

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: