nandoonline

Het effect van voorgrond en scherptediepte bij landschappen

Wanneer er gedacht wordt aan een landschap fotograferen zijn er twee dingen die bij velen als vanzelfsprekend gezien worden; zoveel mogelijk op de foto zetten en een maximale scherptediepte om zoveel mogelijk scherp te hebben. Ik ga nu niet in op het gebruik van brandpunten maar op het gebruik van scherptediepte.

Hoe kleiner de diafragma opening, hoe meer er in de diepte scherp is. Dat moet elke fotograaf weten. Een voorbeeld. Stel ik heb een 1,6 crop camera met een 17mm objectief en ik stel mijn objectief scherp op de bomen aan de horizon die ongeveer 100 meter verder staan. Bij diafragma f/4 zal ik een scherptediepte hebben van 2,66 meter tot oneindig. Wanneer ik diafragma f/22 kies zal in dezelfde situatie 0,67 meter tot oneindig scherp zijn. Kortom, alles zal scherp zijn. Er zijn handige programma’s die dit perfect kunnen uitrekenen (www.dofmaster.com)

17mm op full frame, f/8, 1/800s / ISO200, 0EV met 0,9ND soft gradiënt

Neem het bovenstaande voorbeeld. Het is het landschap van de Strabrechtse Heide met mooie waterpartijen die de wolken weerkaatsen. Ik heb diafragma f/8 gebruikt om een mooie scherpte te krijgen. Er is ergens halverwege de foto scherpgesteld, een meter of 30 afstand. Dat levert een scherptediepte op van 1,16 meter tot oneindig. Alles dus.

Maar dit landschap kan ook anders op de foto gezet worden. Het is een ‘vlakke’ foto omdat alles veraf is. Als kijker staan we als het ware buiten het landschap. We kijken naar de foto alsof we door een raam kijken.

Dat is natuurlijk niet per definitie fout. Maar we kunnen de foto een stuk interessanter maken door elementen van het landschap mee te nemen in de foto. Daarvoor moet er iets in de voorgrond komen, iets waardoor de foto meer diepte krijgt. Bovendien is het interessant om juist niet alles scherp in de foto te zetten om te voorkomen dat de kijker overladen wordt met elementen uit de foto die om aandacht schreeuwen.

Helaas heb ik geen foto gemaakt met een maximale scherptediepte. Maar ik heb wel een paar foto’s gemaakt om te laten zien hoe een beperkte scherptediepte gebruikt kan worden om de juiste aandacht in de foto te brengen.

17mm bij fullframe, f/8, 1/400s, ISO200, 0EV, 0,9ND soft gradiënt

Het landschap heeft in de bovenstaande foto een hele verandering ondergaan. Alle elementen van de voorafgaande foto zijn aanwezig, hoewel de reflectie van de lucht in het water minder aanwezig is. Door voorgrond in de foto mee te nemen krijgt de foto diepte. Omdat ik mijn scherpstelpunt ergens op de horizon heb staan (zeg, ongeveer 100 meter afstand) vallen de bloemetjes van de dopheide  buiten het scherpte gebied, dat bij de instellingen van 1,19 meter tot oneindig loopt.

Alle aandacht blijft echter op de horizon, het gebied in de foto dat scherp is. De planten op de voorgrond fungeren als ‘doorkijkje’, als opvulling van de lege voorgrond die we in de eerste foto gezien hebben.

Stel dat ik de dopheide in de voorgrond scherp wil hebben. Wat dan? De afstand van de bloem is ongeveer een halve meter. Wanneer ik daar op scherp stel heb ik een scherptediepte die van 0,36 meter tot 0,83 meter loopt.

Precies dezelfde instellingen als de voorgaande foto’s.

Plotseling heeft de foto een heel andere uitstraling. Alle aandacht ligt nu op de bloem van de dopheide. De achtergrond, het landschap, is nog steeds aanwezig en herkenbaar, maar trekt minder aandacht. Hierdoor krijgt de foto een persoonlijker karakter omdat we het nu helemaal niet meer van een afstand bekijken.

Wat is in de bovenstaande foto’s dan fout of goed? Helemaal niets (nou ja, niets? Een van de foto’s staat scheef). Aan alle drie de foto’s is niets op aan te merken. Ze hebben alle drie wel een eigen karakter, een eigen uitstraling, ondanks dat het landschap precies hetzelfde is. En dat alles door te spelen met voorgrond en scherptediepte.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: