nandoonline

Het lege strand

Een dagje naar zee, naar het strand van ons kleine kikkerland. Soms lijken het wel fjorden, vooral als je onder Rotterdam gaat kijken, waar het Haringvliet, Grevelingenmeer en de Ooster- en Westerschelde verbinding maken met de Noordzee. Het telt misschien niet als de echte Nederlandse kust, maar als je de uitgestrekte wateroppervlaktes bekijkt die zich tot aan de horizon uitstrekken is het makkelijk om het je in te beelden. Daar voorbij de duinen liggen stranden, sommigen rijk aan verhalen en vol met dagjesmensen. En toch, als je de juiste plekken weet te vinden kan het strand ook op een zaterdagmiddag bijna leeg zijn. Op een paar mensen na, die bijna verdwaald de weg uit het duinengebied vinden en uitkijken op een rustig kabbelend water dat grenst aan het Haringvliet.

Aan de horizon, in de grijsblauwe heiige lucht, is de rook van Rotterdam te zien. Dat is de enige getuige van de zogenaamde welvaart en industrie waarvan dit deel van het land overspoeld is. Deze aanwezigheid op de horizon, bijna buiten ons zicht, geeft het lege strand dat in beiden richtingen tot de horizon uitstrekt, alleen maar een grotere eenzaamheid.

Aan het strand van de Nederlandse kust. Een lege uitgestrekte vlakte met lage duinen aan de horizon. Geen mens is in zicht, maar sporen getuigen van hun aanwezigheid.

Aan het strand van de Nederlandse kust. Een lege uitgestrekte vlakte met lage duinen aan de horizon. Geen mens is in zicht, maar sporen getuigen van hun aanwezigheid.

 

De kust van Nederland   De kust van Nederland

Daar sta je dan, met je Fuji X-Pro 2 in de hand, een klein statiefje over de schouder en een tasje met filters om met lange sluitertijden te fotograferen. Of om met grijsverloopfilters aan de slag te gaan. Maar het weer is niet wat je ervan gehoopt had. De lucht is grijsblauw, met een waas van hoge wolken waartegen andere wolken voorbij drijven. Het licht is egaal, vrijwel zonder schaduwen, hoewel een zonnetje moeite aan het doen is om een gaatje door dit hardnekkige wolkendek te vinden. Soms lukt het, vaker niet, en af en toe lijkt het alsof de regen op het punt staat om te vallen.

Maar het is heerlijk op het strand. De temperatuur is aangenaam en bij vlagen zelfs warm, terwijl een zachte wind voor een tikkeltje verkoeling zorgt. Geen weer om in zee te gaan zwemmen, maar genoeg om een dag op het strand door te brengen en de kabbelende zee over je voeten te laten spoelen. Alleen… wat moet je fotograferen op die lege uitgestrekte zandvlakte?

Een tikkeltje blauw in de lucht, een kalme zee, het vredig voorbij varen van een zeilboot, in stilte.

Een tikkeltje blauw in de lucht, een kalme zee, het vredig voorbij varen van een zeilboot, in stilte. Even lijkt het wel alsof er niets anders op de wereld bestaat.

Een enkele zeilboot op het stille water vaart voorbij. Het ontbreken van de een duidelijk branding werkt perfect mee in het sfeerbeeld dat deze foto oproept. Dit is een mooi moment waarbij het minimalisme goed werkt, waar de stilte en rust bijna voelbaar is.

Een foto van een leeg strand met een weinig indrukwekkende lucht en een rustig kabbelende kustlijn is al snel minder interessant. De drie overzichtsfoto’s van het strand, aan het begin van dit blog, laten dit goed zien. Daarbij moest ik met de beperking werken van alleen de brandpunten 10-24mm, wat ruwweg overeenkomt met 15-36mm op full frame. Dus geen close ups van de lepelaar en kluut die door het lage water aan het foerageren waren, of de schreeuwende scholeksters, of de acrobatische capriolen van sterns en visdiefjes. Maar wel de lijnen in het zand, getekend door het water, dat achtergelaten is door de vloed, een weg terug zoekt en zo grillige patronen in het met schelpen bezaaide strand tekent. Die lijnen kunnen abstract in beeld komen, zonder enige afleiding, of natuurlijk in de context van de omgeving, samen met de zee.

De weg van het water   De weg van het water

Patronen in het zand van kleine rivieren zeewater

Op sommige plekken ligt het vol met de scheermesjes van het strand; de Amerikaanse Zwaardschede, die de eeuwige strijd met de koude zee aan gaat en ondanks de monumentale sterfte zich in deze wateren weet te handhaven. Je vraagt je af hoe dit dier het kan overleven als ze jaarlijks met duizenden aanspoelen op het strand. Er wordt ook op gevist, leer ik later bij het opzoeken van de wetenschappelijke naam, want het schelpdier is eetbaar. Met die gedachten stel ik me een zeebodem voor die geteisterd wordt door miljoenen en miljoenen Zwaardschedes, onzichtbaar voor de argeloze wandelaar die het knisperende gekraak van deze schelpen onder zijn voeten probeert te vermijden tijdens zijn wandeling langs de lange kustlijnen van Nederland.

amerikaanse zwaardschede, ofwel het scheermesje   De amerikaanse zwaardschede, ofwel het scheermesje

Restanten van een invasie Amerikaanse Zwaardschedes (Ensis directus), verslagen door niets meer dan lage temperaturen

Restanten van een invasie Amerikaanse Zwaardschedes (Ensis directus), verslagen door niets meer dan de lage temperaturen van de Noordzee

Er is veel meer te vinden op het strand, afgezien van de onvermijdelijke rommel die de mensheid in de zee achter laat en welke uiteindelijk op het strand aanspoelt. Visnetten en petflessen zijn het meest voorkomend. Zo nu en dan is er wrakhout te vinden, wat altijd leuk is om in beeld te brengen. Mits het op de juiste plek ligt, en dat was deze dag niet het geval. Kwallen lagen er wel veel, in allerlei formaten en kleuren. Onfortuinlijke zeewezens die zelfs, kwetsbaar als ze daar liggen, gemeden worden door meeuwen en andere aaseters. Ze leveren wel voer voor een aantal beelden waarbij op het eindeloze zand elke referentie verdwenen is. Zijn ze groot of klein? Niemand zal het later nog vanaf de foto kunnen beoordelen.

Een oorkwal, met de geslachtsorganen goed zichtbaar. De paarse kleur van die organen leren ons dat het om een vrouwelijk exemplaar gaat.

Een oorkwal, met de geslachtsorganen goed zichtbaar. De paarse kleur van die organen leert ons dat het om een vrouwelijk exemplaar gaat.

 

Alsof deze kwal (de soort is onduidelijk, maar misschien ook een oorkwal) een poging nam terug te keren naar de zee. Tevergeefs

Alsof deze kwal (de soort is onduidelijk, maar misschien ook een oorkwal) een poging nam terug te keren naar de zee. Tevergeefs. De zee in beeld meegenomen vertelt het onfortuinlijke verhaal van dit exemplaar.

Het strand is als een schatkist, zichtbaar als je de ogen de kost geeft en stil kan blijven staan bij de kleinste dingen die verspreidt liggen over de schier eindeloze zandvlakte. Met elke golf, hoe klein ook, kan de zee weer een kleinood prijsgeven. Van schelpen tot kwallen en krabben, van geraamtes van zee-egels en katvissen, en natuurlijk het onvermijdelijke afval van de mensheid. Maar ook planten, losgerukt door onderzeese stromingen, een de woelige branding of het voorbijgaan van grote zeeschepen. Groene takjes, fragiel en eenzaam achtergelaten op het zand. Ze zullen uiteindelijk bedekt worden door ontelbare zandkorrels, waar ze samen met alle andere aangespoelde schatten van de zee zullen oplossen tot voedingstoffen en mineralen, om zo het volgende onderdeel te worden in de oneindige kringloop van leven en dood.

Bewijs van een groene wereld onder water; kleine stukjes planten die door branding en onderzeese stromingen losgerukt zijn

Bewijs van een groene wereld onder water; kleine stukjes planten die door branding en onderzeese stromingen losgerukt zijn.

 

Als we de zoektocht op de rand van zee en land onderbreken, en uitkijken over het kalme water waar we in het begin van de middag een zeilboot voorbij zagen varen, duikt uit hetzelfde water een harig zeemonster op. In zijn bek is een gele tennisbal te zien, vastgeklemd tussen scherpe hoektanden. Druipend nat rijst het wezen op uit de diepte, onstuitbaar, vastbesloten het land te veroveren. Vlak voor het dier het strand betreedt blijft het staan en schud het zeewater uit zijn vacht. Een regen van zoute druppels glinsteren in het twijfelachtige zonnetje. Het monster kwispelt en blij rent het naar ons toe, klaar om opnieuw de diepten van de zee te verkennen, op jacht naar de tennisbal die we opnieuw in de richting van de verre horizon werpen.

Het vervaarlijk uitziende zeemonster, dat uiteindelijk de beste en trouwste vriend van de mens blijkt te zijn.

Het vervaarlijk uitziende zeemonster, dat uiteindelijk de beste en trouwste vriend van de mens blijkt te zijn.

Een dagje aan zee, met niets meer dan een leeg strand en een kalme wateroppervlakte is een uitdaging op fotografisch gebied. Zeker bij gebrek aan een uitnodigende lucht, rijen paaltjes of golfbrekers die de eentonigheid van het landschap doorbreken, maar tegelijkertijd zo cliché zijn. Het is een kwestie van je ogen de kost geven en op te gaan in de omgeving. Het is niet zozeer het landschap, maar de essentie van het landschap wat fotogenieke beelden kan opleveren. De schelp, de patronen, de leegte, de rust.

Het statief en de filters heb ik niet nodig gehad; de dag en de momenten leenden zich niet voor het gebruik daarvan. Misschien een andere keer, een andere plek.


Gebruikte apparatuur:
Fujifilm X-Pro 2
Fuji XF10-24mm f/4R IOS
Fuji XF14mm f/2,8R

Postprocessing:
RAF formaat, Velvia/VIVID film simulation in Lightroom

5 Thoughts on “Het lege strand

  1. Leuke tips! Thanks! Ben momenteel een midweek Cadzand onder dezelfde weersomstandigheden!

  2. Ik word helemaal wee van deze foto’s met bijbehorend commentaar. Het is zo heerlijk zo over de stranden te dolen. Ik doe dat zo graag maar het komt er bijna niet van. Na dit stuk toch maar weer eens inplannen.

  3. Bert Kamerman on 28/10/2016 at 3:02 pm said:

    Bert, 30 km. rijden en ik doe het nog niet?? Ik vind Brabant weer te ver. Maar je hebt me wakker geschud dus…..30 km naar het strand. Bedankt.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: