nandoonline

Overdag fotograferen met lange sluitertijden

Fotograferen met lange sluitertijden is leuk om te doen. Over het algemeen ben je aangewezen tot de uren in de avond of ochtend, in de schemering of zelfs in de nacht. Maar gelukkig bestaat er zoiets als een neutraal grijsfilter (“Neutral Density” ofwel ND) waardoor het fotograferen met lange sluitertijden ook overdag mogelijk wordt.

Lee Big Stopper op de EOS 5D met EF24-70

De ND filters zijn er in verschillende sterkten. De meeste bekende zijn de 0,3ND, 0,6ND en 0,9ND filters die respectievelijk 1, 2 en 3 stops licht tegenhouden. Maar er bestaat ook zoiets als de Big Stopper van het merk Lee die maar liefst 10 stops licht tegenhoudt (andere merken hebben ook dergelijke filters).
Om een idee te hebben wat dit betekent moet je een zonnige dag voorstellen, rond het middaguur, als de belichtingmeter bij ISO100 en diafragma f/16 een sluitertijd van 1/125e seconde instelt (gelijk aan de f-16 regel).
Een big stopper brengt die belichtingstijd terug naar maar liefst 8 seconden met dezelfde ISO en diafragma instelling.

En dat heb ik dus gedaan tijdens een bezoekje aan de Oosterscheldekering en Neeltje Jans in Zeeland.

Oosterscheldekering met 15 seconde belichtingstijd

De Lee Big Stopper heb ik al geruime tijd maar helaas is het er tot nu niet van gekomen om deze serieus te gaan gebruiken. Het fotograferen met een ND filter van dat kaliber is iets dat niet zo tussen de bedrijven door gedaan wordt. Het vereist aandacht want eenmaal in de filterhouder geplaatst is er niets meer door de zoeker te zien en de belichting moet aan de hand van een tabel ingesteld worden.

Oosterscheldekering met de begroeide rotsen van de golfbrekers (8 seconden)

Uit ervaring weet ik dat mijn EF17-40mm f/4L objectief op een full-frame last krijgt van vignetering bij gebruik van een filterhouder. Daarom had ik nu gekozen voor mijn EF24-70mm f/2,8L objectief op de EOS 5D full frame camera. Dit objectief is voorzien van een degelijk UV filter. Het was opvallend dat bij 24mm en de filterhouder op het objectief er toch nog vignetering zichtbaar is. Het is duidelijk dat dit filter eraf gehaald moet worden.

Detailopname: de rotsen van de golfbrekers (4 seconden)

Er zijn een aantal dingen die opvallen bij het gebruik van 10 stops ND filter.

  1. Eerst compositie bepalen, scherpstellen en daarna pas het filter erop. Eenmaal geplaatst is het beeld te donker om maar iets te kunnen zien of instellen.
  2. Stel alles met de hand in: diafragma, sluitertijd, en zorg dat eenmaal scherp gesteld de AF uit staat.
  3. Er is een aanzienlijke kleurverschuiving: de foto’s worden blauw en moeten nadien met de witbalans sterk gecorrigeerd worden.
  4. De foto’s krijgen geen egale belichting over de foto heen: in de hoeken is het donkerder.
  5. Wisselend licht is moeilijk in te schatten. Als er bewolking voor de zon trekt kan de foto te donker worden, of andersom. Hier moet rekening mee gehouden worden.

De golfbreker met aan de horizon de “Kop van Schouwen” (8 seconden)

Een ander ding wat opgevallen is bij het kiezen van een belichtingstijd, is dat de langst mogelijke sluitertijd bij bewegingen van water niet altijd de beste is.

Al met al is het fotograferen met gebruik van dit soort neutrale grijsfilters een ware uitdaging. Het is belangrijk om de tijd te nemen. Dus niet tijdens een lange wandeling, maar iets om er speciaal op uit te gaan.

3 Thoughts on “Overdag fotograferen met lange sluitertijden

  1. Pingback: Werken met de Lee Big Stopper – part 1 | nandoonline

  2. Pingback: De grijskaart en de Big Stopper | nandoonline

  3. Mieke on 27/11/2013 at 11:39 pm said:

    Prachtige les en nog mooier materiaal gemaakt.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: