nandoonline

Optische trucjes van moeder natuur (UPDATE)

Het einde van de dag, als de zon de horizon nadert. Wolken heersen nog over de hemel, maar zullen spoedig vluchten

Het einde van de dag, als de zon de horizon nadert. Wolken heersen nog over de hemel, maar zullen spoedig vluchten (24mm – ISO200 – f/11 – t=1/40sec met -1EV)

 

Een avond fotograferen bij een ven op de Strabrechtse Heide heeft een foto van een bijzonder lichteffect opgeleverd. Eentje die ik nog niet eerder gezien heb: een dubbele zon. Althans, dat lijkt het te zijn.

Ik heb in de afgelopen jaren heel wat weerkundige en lichteffecten gezien. Van het bijzondere noorderlicht tot de meer gewone maar altijd indrukwekkende regenbogen. Veel voorkomende zonneharpen en de vaak minder opvallende anti-zonnestralen. Ik heb lichtende nachtwolken gezien en parelmoerwolken, bijzonnen en halo’s, zelfs een mistboog en een bij-maan. Ik heb de zon in verschillende vervormingen onder de horizon zien verdwijnen, lichtpilaren gefotografeerd en zelfs een groene flits. Het zijn allemaal dingen die we kunnen zien als we vaak, op het goede moment, en vooral goed rondkijken. Nu kan ik een nieuwe waarneming aan de lijst toevoegen: een dubbele zon

Met het breken van de dikke bewolking stevende de dag af op een mooie en warme zonsondergang (27mm - ISO100 - f/8 - t=1/40sec met -2/3EV, polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

Met het breken van de dikke bewolking stevende de dag af op een mooie en warme zonsondergang, een die nog een verrassing in petto had. (27mm – ISO100 – f/8 – t=1/40sec met -2/3EV, polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

 

Het is heerlijk om in de rust van de natuur het einde van de dag af te wachten. Een tweetal wandelaars, ook op zoek naar een mooie plek om de zonsondergang te bekijken, zijn de enige mensen die ik daar gezien heb. Verder was er niemand in de buurt.

Het is niet continu fotograferen, maar de plek op je laten inwerken en kijken naar mogelijke interessante composities. Die laatste waren er relatief weinig, helaas, maar ik zag wel gelegenheid om ook een aantal interessante beelden te maken met een lezing of tutorial in gedachten.

Hoewel iets te krap in compositie, en niet de meest interessante voorgrond, toch een heerlijk sfeervol beeld van de avond (24mm - ISO100 - f/16 - t=1/6sec met +0,3EV en een aparte foto voor de horizon - met polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

Hoewel iets te krap in compositie, en niet de meest interessante voorgrond, toch een heerlijk sfeervol beeld van de avond (24mm – ISO100 – f/16 – t=1/6sec met +0,3EV en een aparte foto voor de horizon – met polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

 

Met de zon recht in beeld, en het objectief voorzien van filters, is het altijd oppassen voor flares. De reflecties van het licht met zoveel glas voor de sensor kan ongewenste lichtvlekken in beeld brengen. Soms is het handig om meerdere opnamen te maken, waarbij je de hand kunt gebruiken om de zon af te schermen. Dat voorkomt flare, maar het vergt wel meer nabewerking in het samenvoegen van de foto’s. Het is een kleine prijs om die vervelende flares uit beeld te houden. Tot ik ontdekte dat er toch een lichtvlek in beeld was. Dit is echter moeilijk om op het scherm, achterop de camera, goed te bekijken. Immers, de zon wacht niet op je en lijkt zo laag aan de horizon alleen maar sneller en sneller te verdwijnen.

 

Een sereen landschap, gekleurd door de ondergaande zon (24mm - ISO100 - f/16 - t=1/2sec met polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

Een sereen landschap, gekleurd door de ondergaande zon waaronder een vlek te zien is. toch een flare? (24mm – ISO100 – f/16 – t=1/2sec met polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

 

Is dat nu toch een flare onder de zon? Zo ja, dan is het een vreemde want flares hebben een heel ander patroon (70mm - ISO100 - f/16 - t=0,3sec met polarisatiefilter en 0,6 soft GND)

Is dat nu toch een flare onder de zon? Zo ja, dan is het een vreemde want flares hebben een heel ander patroon (70mm – ISO100 – f/16 – t=0,3sec met polarisatiefilter en 0,6 soft GND)

 

Onbewerkt beeld uit het RAW bestand, met een vergroting van de zon en de zonreflectie

Onbewerkt beeld uit het RAW bestand, met een vergroting van de zon en de zonreflectie

 

Is dit een flare, of daadwerkelijk een dubbele zon die vaak veroorzaakt wordt door lichtafbuigende inversielagen in de atmosfeer (klinkt ingewikkeld, en dat is het waarschijnlijk ook, maar zo staat het nu eenmaal onschreven en ik weet er te weinig vanaf om het in jip-en-janneke taal om te zetten). Flares geven echter een heel ander beeld, zoals een van de foto’s van die avond duidelijk laat zien.

Een duidelijke flare door het beeld heen - heel anders dan die dubbele zon (47mm - ISO100 - f/16 - t=1/100 met -0,6EV, polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

Een duidelijke flare door het beeld heen – heel anders dan die dubbele zon (47mm – ISO100 – f/16 – t=1/100 met -0,6EV, polarisatiefilter en 0,9 soft GND)

 

Ik zou nog kunnen bedenken dat het toch iets met flares te maken kan hebben, ware het niet dat in de opvolgende beelden het effect exact hetzelfde verscheen, ongeacht de brandpuntsafstand of positie van de zon in beeld. Vooral dat laatste heeft invloed over hoe echte flares door het beeld verschijnen. Uiteindelijk ontdekte ik nog een andere lichtverschijning, achter de bomen waar (onzichtbaar) het Beuven ligt. En deze veel minder duidelijke lichtverschijning, maar onmiskenbaar aanwezig, doet me vermoeden dat de dubbele zon ook echt een atmosferisch verschijnsel is geweest en geen effect van mijn objectief en filters.

Nog een lichteffect tussen de bomen, dat me toch wel overtuigd heeft dat ook dat vorige effect echt aanwezig was. (135mm - ISO100 - f/8 - t=1/60sec)

Nog een lichteffect tussen de bomen, dat me toch wel overtuigd heeft dat ook dat vorige effect echt aanwezig was. Deze foto is zonder filters gemaakt (135mm – ISO100 – f/8 – t=1/60sec)

 

Zo eindigde uiteindelijk de dag en viel de avond over de Strabrechtse Heide. Na een korte opleving van kleur tijdens de schemering vertrok ik weer richting huis, een leuke waarneming rijker, en een toevoeging aan de groeiende lijst met licht en licht effecten die van een simpele zonsondergang een bijzondere ervaring kunnen maken. Meer over dit soort effecten is te vinden op http://www.atoptics.co.uk


UPDATE

Echter… navraag bij de eigenaar van de site  www.atoptics.co.uk leverde het volgende antwoord op:

“I’ve looked at the photos carefully. I am sure that this is a lens or filter reflection. I say this with some reluctance. You are an experienced photographer and I don’t mean at all to insult your skills. The two lower sun images are not quite identical and do not have the appearance of mirages. Sun miraging with strong separation of images is very unusual indeed with the sun so high. Furthermore, mirage images are of roughly similar intensity and they are strongly distorted.

Water beyond the trees would give a glitter path like that on the foreground lake.

Another explanation would be a fragment of a lower sun pillar
http://www.atoptics.co.uk/halo/lowpill.htm
But again, the lower sun is just too perfect to have been formed that way.

I get lots of images that are lens reflections and the usual advice is that they should only be suspected as atmospheric effects if seen by the unaided eye and appear identical on at least two hand-held camera images. Yours is unusually close to the ‘real’ sun for that advice to be fully realistic.”

Het lijkt er dus op dat de kans groot is dat dit een lens effect is, in plaats van een atmosferisch effect. Ik laat het oordeel aan jullie over.


 

Heerlijke kleuren, mooie silhouetten, een fijn einde van de dag (100mm - ISO100 - f/8 - t=1/60sec bij -1EV)

Heerlijke kleuren, mooie silhouetten, een fijn einde van de dag (100mm – ISO100 – f/8 – t=1/60sec bij -1EV)

 

De zon is verdwenen, de nacht is klaar om de wereld in duisternis te hullen (12mm - ISO100 - f/16 - t=1/25sec)

De zon is verdwenen, de nacht is klaar om de wereld in duisternis te hullen (12mm – ISO100 – f/16 – t=1/25sec)

 

Voor de nacht valt heeft de schemering nog een laatste doch bescheiden explosie van kleuren. Heel even maar, waarna ze langzaam uitdoven (24mm - ISO100 - f/16 - t=1,3sec met -0,3EV, polarisatiefilter en 0,6 soft GND)

Voor de nacht valt heeft de schemering nog een laatste doch bescheiden explosie van kleuren. Heel even maar, waarna ze langzaam uitdoven (24mm – ISO100 – f/16 – t=1,3sec met -0,3EV, polarisatiefilter en 0,6 soft GND)

 


Gebruikte apparatuur

2 Thoughts on “Optische trucjes van moeder natuur (UPDATE)

  1. Rens Timmermans on 27/05/2017 at 5:11 pm said:

    Mooie ervaring Nando en weer prachtige opnames.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: