nandoonline

Sterrensporen: waar draaien de sterren omheen?

De sterren staan stil. De Aarde draait rondjes, elke 24 uur. Omdat wij op die draaiende Aarde staan lijkt vanuit ons standpunt de sterren rond te draaien. Met lange sluitertijden zien we daarom sterrensporen (startrails) ontstaan.

Dit is in een notendop de theorie achter foto’s van sterrensporen. De draai-as van de Aarde staat ongeveer op de Poolster (Polaris) gericht. Daarom draaien alle sterren om de Poolster.

Richting het Noorden: de sterren draaien rond de Poolster

Dit is allemaal redelijk bekend. Als we vervolgens naar het Zuiden kijken, dan draaien de sterren plotseling niet langer rond de Poolster. Hoe kan dat? Die vraag krijg ik regelmatig.

Richting het Zuiden: de sterren draaien niet langer rond de Poolster

Het antwoord is eigenlijk heel simpel. Alle sterren die ten zuiden van de evenaar staan draaien rond de Zuidpool. Let op: ten zuiden van de evenaar is niet alleen maar onder de horizon. We staan ten slotte niet op de Noordpool waardoor aan de hemel een stukje van de zuidelijke hemel te zien is.

De onderstaande afbeelding laat de hemel zien die ongeveer vanaf Nederland te zien is (ongeveer 52° Noorderbreedte). De sterren die onder de hemel evenaar (Celestial Equator) staan zullen niet rond de Poolster draaien maar rond de Zuidpool.

De positie van de hemel evenaar, de Celestial Equator(CNP = Celestial Noord Pool)

Hoe de sterren aan de hemel hun rondjes draaien is dus afhankelijk van in welke richting we kijken. De hemel evenaar, die dus recht boven de evenaar van de Aarde is gepositioneerd, is te zien vanaf Nederland wanneer we naar het Zuiden kijken.

Bij sterrensporen is het mogelijk om deze hemel evenaar daadwerkelijk zichtbaar te maken. Het is de plaats aan de hemel waarbij de sterren niet rond de Noordpool of de Zuidpool draaien maar in een rechte lijn. In de onderstaande foto heb ik de positie van de hemel evenaar in de foto getekend (bij benadering). Op die lijn liggen de sterren dus exact boven de evenaar.

Positie van de hemel evenaar

De beweging van de sterren aan de hemel wordt dus bepaald in welke richting we kijken. Naar het Noorden zullen de sterren rond de Poolster draaien en zien we de welbekende cirkelvormige sterrensporen. Als we naar een ander deel van de hemel kijken draaien de sterren geen herkenbare rondjes meer.

Bij de bovenstaande foto, waar de hemel evenaar in getekend is, kijken we in de richting van het Zuid-westen. Dit is duidelijk af te leiden uit de volgende tekeningen. Deze laten duidelijk zien hoe de beweging aan de hemel vanuit 52° Noorderbreedte is.

 

Alleen als we op het puntje van de Noordpool staan zal de evenaar ‘op de horizon’ liggen en draaien ALLE sterren rond de Poolster. Kijken we naar de hemel vanaf een plek op de evenaar is te zien hoe de zuidelijke sterren rond de Zuidpool draaien en de noordelijke sterren rond de Noordpool. Dit zijn beelden die we nooit vanaf Nederland zullen zien. Wat we wel zien zijn afwisselende hemels vol sterrensporen die varieren naar gelang de richting we kijken.

  

  

2 Thoughts on “Sterrensporen: waar draaien de sterren omheen?

  1. Wi||em. on 02/03/2013 at 7:36 pm said:

    Mooie uitleg met prachtige illustraties.

  2. Pingback: sterrenwacht Limburg

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: