nandoonline

Stromend water

Het fotograferen van stromend water is prachtig om te doen. Daarvoor moeten we naar een heuvelachtig of berggebied, iets wat we in Nederland weinig aantreffen.  Gelukkig liggen de Ardennen niet ver weg, in ieder geval voor iemand die in het Zuiden van Nederland woont. Het is dichterbij dan de zee, waar we natuurlijk ook bewegend water vinden (van stromend water kunnen we daar niet echt spreken, natuurlijk), en bovenal is het gebied gevarieerd met rotsen, bomen en hoogteverschillen die voorkomen dat er een vlakke horizon in de foto komt. Dat is ook wel eens fijn.

Stromend water leent zich uitstekend voor foto’s met langere sluitertijden. Het vastleggen van de beweging van water dat een grillige weg door het landschap heeft gevonden en uitgesleten. Stenen en rotsen, van vuistgroot tot huizenhoog liggen verspreidt in de waterlopen. Soms meegevoerd door het water, soms neergestort door aardverschuivingen in tijden van regen. Het is een landschap van oneindig veel composities voor wie de tijd neemt om alles rustig in zich op te nemen. Een landschap waar de kunst van het weglaten dingen laat zien, die in een foto met ultragroothoek helemaal niet meer opvallen. Een landschap waar het werken met grijsfilters en grijsverloopfilters tot mooie uitgebalanceerde belichtingen kan leiden. En niet te vergeten het polarisatie filter voor de reflecties op stenen en in water. Een uitstekend gebied waar de filters van Haida filtersysteem uitgeprobeerd kunnen worden voor de reviews die ik van deze filters aan het schrijven ben.

Omringt door wild stromend water, balancerend op een rots, aan het fotograferen met filters en lange sluitertijden.

Omringt door wild stromend water, balancerend op een rots, aan het fotograferen met filters en lange sluitertijden.

De filters van Haida zijn beschikbaar gesteld door PhotoBenelux in samenwerking met Cameraland.nl. Ik ben ze uitgebreid aan het gebruiken in diverse omstandigheden waaronder nu bij de riviertjes in de Ardennen. Het is de ultieme kans om het 3 stop en 10 stop grijsfilter te gebruiken. Met name het 3 stop grijsfilter want de lichtomstandigheden zijn onder een kruin van boomtoppen dusdanig, dat een 10 stop filter al snel te lange sluitertijden oplevert. Want inderdaad, gebruik van grijsfilters is meer dan zo lang mogelijk belichten. Het volgende vergelijk van een kleine waterval bij het riviertje de Getzbach laat dit duidelijk zien.

Een waterval met verschillende sluitertijden gefotografeerd. Ergens in deze reeks is het punt waarbij een grijsfilter nodig is.

Een waterval met verschillende sluitertijden gefotografeerd. Ergens in deze reeks is het moment waarbij een grijsfilter nodig is.

Deze zes voorbeeldfoto’s laten duidelijk zien wat sluitertijd met een snel bewegende waterstroom doet. Zelfs bij 1/400 seconde is beweging van het water zichtbaar, maar het wordt pas echt bewogen wanneer een grijsfilter geplaatst is. De foto linksonder is met een 3 stop grijsfilter gemaakt, de foto rechtsonder met een 10 stop grijsfilter. De foto met het 10 stop grijsfilter wordt de beweging van het water zo erg uitgesmeerd dat de kleine regen van druppels die rond sproeien niet langer zichtbaar zijn. Het is natuurlijk een kwestie van smaak als ik beweer dat deze foto te lang belicht is. Mijn voorkeur gaat uit naar de onderste foto in het midden, waarbij de balans tussen beweging en zichtbaarheid het mooiste is. Dit geldt ook voor de volgende vergelijkingsfoto’s.

zonder filter, met 3 stop grijsfilter en een 10 stop grijsfilter

zonder grijsfilter, met een 3 stop en een 10 stop

zonder grijsfilter, met een 3 stop en een 10 stop grijsfilter

De snelheid van water en in welke mate het water egaal moet zijn bepaald de sluitertijd die je wilt gebruiken. Dat is dus even uitzoeken en uitproberen omdat het water niet altijd op elke plek even snel zal stromen. De hoeveelheid omgevingslicht zal vervolgens bepalen hoe sterk je grijsfilter moet zijn om die sluitertijd te behalen. In het geval van deze twee riviertjes in de Hoge Venen (de Hoëgne en de Getzbach) is het 10 stop grijsfilter in veel gevallen nèt teveel van het goede. De belichtingstijden worden zo lang dat het snel stromende water teveel uitgesmeerd wordt, tot het een watermassa zonder enig detail is. Nogmaals, het is een kwestie van smaak.

Fotograferen met een 10 stop grijsfilter en een 2 stop grijsverloopfilter. Zoals je ziet hoeft het verloop niet van boven naar beneden te lopen. Hier wordt het filter ondersteboven gebruikt.

Fotograferen met een 10 stop grijsfilter en een 2 stop grijsverloopfilter. Zoals je ziet hoeft het verloop niet van boven naar beneden te lopen. Hier wordt het filter ondersteboven gebruikt.

Het fotograferen op deze locaties begint met het kijken naar het licht, de reflecties en de heldere schuimende waterpartijen. Het contrast is hoog, zeker als er langere sluitertijden gebruik worden. Het wit schuimende water is zo fel dat het al snel overbelicht raakt. Gelukkig brengen de grijsverloopfilters die ik meegenomen heb (ook van Haida) de oplossing. Met het verloop recht, schuin en zelfs ondersteboven is het mogelijk om die felle witte vlek van het water wat minder fel te maken. En lukt dat niet, dan is er altijd nog speelruimte in het dynamisch bereik van de camera (wat tegenwoordig tot maar liefst 14 stops kan gaan) of kunnen we terugvallen op meerdere belichtingen. Ja, zelfs met een grijsverloopfilter kan dit nodig zijn. Als je je dan afvraagt waarom dan toch een grijsverloopfilter, bedenk dan dat deze filters het helderheidsverschil altijd kleiner maken waardoor de belichtingsstapjes kleiner kunnen worden.

24mm - ISO50 - f/16 - t=2,5sec (met Haida 3 stop grijsfilter en 2 stop grijsverloop van linksboven naar rechtsonder)

24mm – ISO50 – f/16 – t=2,5sec (met Haida 3 stop grijsfilter en 2 stop grijsverloop van linksboven naar rechtsonder)

 

24mm - ISO100 - f/8 - t=1,3 sec (Haida 3 stop grijsfilter samen met 2 stop grijsverloopfilter van linksonder naar rechtboven

24mm – ISO100 – f/8 – t=1,3 sec (Haida 3 stop grijsfilter samen met 2 stop grijsverloopfilter van linksonder naar rechtboven – de camera opstelling is te zien in de eerste foto in dit blogbericht)

 

61mm - ISO100 - f/11 - 0,5sec (Haida 3 stop grijsfilter in combinatie met een 2 stop grijsverloopfilter van linksboven naar linksonder.)

61mm – ISO100 – f/11 – t=0,5sec (Haida 3 stop grijsfilter in combinatie met een 2 stop grijsverloopfilter van linksboven naar linksonder.)

 

In a landscape of motion these rocks stay motionless, giving ground to algae and other vegetation that adores the wet environment. Everlasting movement of water surrounds these little islands in the stream.

70mm – ISO200 – f/11 – t=240sec (Haida 10 stop grijsfilter)

 

50mm - ISO200 - f/8 - 6 sec (Haida 3 stop grijsfilter)

50mm – ISO200 – f/8 – t=6 sec (Haida 3 stop grijsfilter)

 

Alle foto’s zijn dus gemaakt met behulp van de grijs(verloop)filters van het merk Haida. De bevindingen en ervaringen met dit filtersysteem heb ik in dit blogbericht niet echt aan bod laten komen. De complete beschrijving en reviews van deze filters zijn te vinden op de website van Cameraland.nl, en er zal de komende weken/maanden nog meer online verschijnen

Er is nog één aandachtspunt bij het fotograferen van dit soort landschappen: de reflecties in het water. Hier is natuurlijk de oplossing voor welke ik eerder al genoemd heb, en dat is het polarisatiefilter. Hoewel ik dit filter bij geen enkele foto genoemd heb, zijn alle foto’s gemaakt met een polarisatiefilter in de houder. Wil je meer weten over fotograferen met een polarisatiefilter, dan verwijs ik je graag door naar mijn blogbericht “Het Polarisatie filter

Tot slot nog het volgende. Er bestaat natuurlijk altijd de optie om bewerkingen in Photoshop uit te voeren die zowel beweging van water als bevroren momenten zichtbaar kan maken. Een foto met 1/3200 sec gecombineerd met eentje van 30 sec belichting kan een leuk effect opleveren. Kijk maar eens naar de onderstaande foto. Vergeet er alleen niet bij te vermelden dat dit dan een digitale  manipulatie is. Dat is wel zo eerlijk.

Beweging van water gevangen in een tijdloze tijdopname. een kwestie van twee foto's met twee belichtingen samenvoegen in Photoshop. Eerlijk, of niet eerlijk?

Beweging van water gevangen in een tijdloze tijdopname. een kwestie van twee foto’s met twee belichtingen samenvoegen in Photoshop. Eerlijk, of niet eerlijk?

 


Gebruikt materiaal
EOS 1Dx met Really Right Stuff L-bracket
EF 24-70mm f/2,8L II
EF 70-200mm f/2,8L IS II
3 Legged Thing Vyv reisstatief
Haida 100mm filtersysteem

6 Thoughts on “Stromend water

  1. Willem. on 14/04/2016 at 6:54 am said:

    Mooie foto’s duidelijke uitleg .. zoals altijd.

    Heb je ook nog (vergelijkings) foto’s met je X100T gemaakt i.c.m. het ingebouwde ND filter?

  2. Mooi verslag! En ook eens aan de orde gesteld dat het niet altijd draait om een zo lang mogelijke sluitertijd…

    Kun je iets meer zeggen over de Haida filterhouder? Hoe is de afdichting tussen de houder en het eerste filter? Zit daar veel ruimte tussen?

    Gr. Peter

    • Klopt, Peter. Een big stopper is populair maar het wordt wel eens vergeten dat het niet altijd nodig is of zelfs wenselijk is. Maar dat geldt ook voor brandpuntsafstand. Je kunt grijsfilters ook uitstekend met langere brandpunten gebruiken. Het hoeft niet altijd (ultra)groothoek te zijn.
      De filterhouder van Haida is prima in orde. Filters sluiten perfect aan en ook het 10 stop grijsfilter heeft een afdichtpakking. Maar ik ben nu bezig met een review over deze filters. Ik hoop dit deze maand nog gereed te hebben

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: