Fototassen en rugzakken

Een camera kopen is relatief eenvoudig. Objectieven, een flitser of een statief. Misschien enkele filters, een draadontspanner of hoekzoeker. Uiteindelijk moet het allemaal meegenomen worden en daar is een tas of rugzak voor nodig. En die zijn er in alle soorten en maten. Het kiezen van een geschikte tas voor het vervoeren van al dat kostbare materiaal is misschien wel het moeilijkste van alles. Sterker nog, de gedachte dat één enkele tas voldoende is voor een serieuze fotograaf zal een illusie blijken. Althans, zo heb ik dat zelf ervaren. Kortom; er is een tas voor elke gelegenheid.

In dit artikel wil ik niet proberen om een bepaald soort tas, rugzak of koffer aan te raden. Het is ook geen 'test' of opsomming van de opties en mogelijkheden van een tas. Wat ik wil doen is laten zien welke tassen ik gebruik of gebruikt heb, en waarom. De voor- en nadelen die ik hier zal laten noemen zullen dan ook in eerste instantie mijn eigen ervaring zijn. Vergeet niet dat velen dit anders kunnen of zullen ervaren. Wat ik geen prettige tas vind, kan voor iemand anders de ideale tas blijken te zijn. Beschouw het als een opzet naar het bewust kiezen voor een geschikte tas.

Do's and don't

Allereerst een kleine waarschuwing. Koop een tas nooit op zicht. Dat is vragen om moeilijkheden. Kopen via internet kan natuurlijk, en het kan voordeel opleveren, maar zorg eerst dat de apparatuur die je wilt vervoeren erin heeft gezeten. Daarom: neem al je spullen mee als je een tas gaat kopen en probeer of alles erin kan wat je erin wilt hebben.
Een tweede punt is de grootte. Vaak wordt er gekozen met het oog op het doorgroeien met apparatuur. In dat geval wordt er veelal gekozen voor een tas waarin alles in moet passen en meer. Dus: een veel te grote tas. Dat is mijn inziens de verkeerde insteek. Kies een tas voor het doel waarvoor deze bestemd is, voor het aantal lenzen of materiaal dat mee moet. Zelden zal dat alle apparatuur zijn die in het bezit is.

Ten slotte wil ik even waarschuwen voor de 'fout' die ik gemaakt heb door me teveel te laten leiden door wat iedereen (of anders de meesten) kopen: een Lowe Pro. Dat merk is een goed merk, en heeft natuurlijk uitstekende tassen met de mogelijkheid tot het uitbreiden met losse tasjes, lenskokers en wat al niet meer. Maar kijk ook eens naar de concurentie; Thinktank, Crumpler, Tamrac, Domke, Kata, en nog vele anderen. Wellicht dat daar een beter geschikte tas tussen kan zitten.
Kijk alvorens op zoek te gaan ook eens op de site http://www.cambags.com/, waar vrijwel alle tassen te vinden zijn, gevuld met foto apparatuur en ervaringen van gebruikers. Hiermee kun je alvast een idee krijgen in welke richting je kunt zoeken voor een geschikte tas.

Gewicht

Foto apparatuur is zwaar. Hoe zwaar is eenvoudig uit te rekenen. Stel ik neem mijn EOS 1Dmk3 (1390 gr) mee met EF 15mm f/2,8 fisheye (330 gr), de EF 17-40mm f/4L USM (500 gr), een EF 24-70mm f/2,8L USM (950 gr), een EF 70-200mm f/2,8L IS USM (1310 gr) en een Speedlite 580EX flitser (.... gr), dan kom ik toch al snel op een gewicht van 4400 gram. Stop dat in een tas, samen met een statief, extra batterijen, geheugenkaartjes of misschien een image-tank en je zit al gauw aan een gewicht van meer dan 5 kilo. Sommigen hebben zelfs de neiging om al het foto materiaal mee te nemen, inclusief een reserve body en wellicht een aantal fixed-focus lenzen (in mijn geval, ten tijde dat ik dit schrijf, zou ik alles bij elkaar opgeteld ruim 10 kilo mee moeten nemen). De vraag rijst dan; is dat allemaal wel nodig?

Figuur 3:
Moet dit allemaal wel meegenomen worden, ongeacht wat je gaat fotograferen, of is het beter om een keuze te maken?

Het gewicht doet velen ervoor kiezen een statief thuis te laten. Maar of dat de verstandigste keuze is, is nog maar de vraag. Maar ook het aantal objectieven dat meegenomen moet worden kan in de meeste gevallen ingeperkt worden. Met andere woorden, wees bewust welke objectieven en materialen je meeneemt en sleep bijvoorbeeld niet die ene macrolens mee als je specifiek voor concertfoto's erop uit gaat.

Figuur 3:
Keuze apparatuur voor concertfotografie in kleine zalen
dit moet in een geschikte tas passen

Kiezen

Kiezen is het moeilijkste wat er is. Stel je voor dat je net die ene lens nodig hebt, die je niet in je tas gestoken hebt. Vaak zal dat een illusie blijken, onder voorwaarde dat je de juiste keuze hebt gemaakt. Ik deel mijn apparatuur dan ook in een aantal categoriën in;
- voor concerten (body, 15mm, 35L + 85L (of 135L)),
- voor landschappen (body, 15mm + 17-40L + 70-200L + statief),
- voor reportages (body, flitser, 17-40L + 24-70L (+ 85L of 135L)),
- voor portret (body, flitser, 35L + 85L (+ 70-200L)).

Natuurlijk is de keuze niet vast, en kan ik wisselen als ik dat nodig acht, maar het is een uitgangspositie. Bij elke gelegenheid is er een tas die het meest geschikt is. Dit houd in dat, kort door de bocht gezegd, dat ik in mijn geval 4 tassen nodig zou (kunnen) hebben.

Vervoeren of reizen

Dit zijn verschillende twee dingen. Vervoer ik mijn spullen van de auto naar een lokatie waar ik de hele tijd aan het fotograferen ben, of reis ik te voet of per fiets over grotere afstanden en moet ik mijn spullen de hele tijd dragen?
In het eerste geval zou ik meer spullen mee kunnen nemen. Immers, ik ga er niet lang mee dragen en daarom zal het gewicht minder van belang zijn. Een grote schoudertas of koffer (trolley) is in dat geval een uitkomst.
In het tweede geval zal een groot gewicht nadelig blijken en zullen er snel vermoeiingsverschijnselen om ongemakken optreden. Een rugzak is aan te raden wegens draagconfort.

Maar tegelijkertijd is niet in alle gevallen een rugzak geschikt. Op drukke plaatsen kan dit alles behalve gemakkelijk zijn; je kunt moeilijk of niet bij je spullen zonder de tas af te doen (uitgezonderd de zogenaamde slingshot tassen). Maar ook omdat iemand eenvoudig bij de ritssluiting van je tas kan komen, uit baldadigheid of minder onschuldige doeleinden met alle gevolgen van dien. Kies daarom bewust voor een tas die bij de situatie past.

Indelen van tassen

Een moeilijk punt; hoe deel ik een tas in?
Het eerste dat ik me af ben gaan vragen is het volgende: wil de camera schietklaar onder handbereik in de tas hebben of niet? Dit is van wezelijk belang voor het indelen van een tas, maar ook voor de keuze van het type tas.
Ik heb gemerkt dat bij een rugzak een camera nooit onder handbereik kan zijn. Dergelijke tassen zijn ook niet geschikt om snel een objectief te kunnen wisselen, of om de camera schietklaar in op te bergen. Rugzakken zijn voornamelijk bedoelt om spullen te vervoeren. Ik neig dan ook om de body's zonder objectieven in een rugzak op te bergen. Ik vind dit ook het meest ideale; als een camera mèt objectief opgeborgen wordt, zal het meestal toch het verkeerde objectief zijn en alsnog gewisseld moeten worden.
Indien een camera wel schietklaar moet zijn, wil ik de camera gewoon in de hand houden met objectieven onder handbereik. Een schoudertas is voor mij daarvoor het meest geschikt. En wanneer ik klaar ben en mijn apparatuur erin opberg voor vervoer, gaat de body er wederom zonder objectief in.
De Slingshot tassen zijn een middenweg, en in feite grote paraattassen waarin een camera schietklaar opgeborgen wordt of kan worden.

Op de website http://www.cambags.com/ zijn legio voorbeelden te vinden van gebruikers met de indeling van tassen. Het doorbladeren van al deze voorbeelden kan wellicht ideeën geven voor een handige, eenvoudige of zelfs verrassende indeling van een tas.

Mijn rugzakken

De eisen die je aan een rugzak stelt worden bepaald door de hoeveelheid apparatuur en dus het gewicht daarvan. Hoe groot de tas moet worden is deels afhankelijk van het type camera en het formaat van de objectieven. De professionele lijn van bijvoorbeeld Nikon en Canon zijn qua afmetingen beduidend groter dan de instapmodellen, met het bijkomende hogere gewicht. Indien er slechts een paar objectieven in de tas moeten, zal een kleine tas met eenvoudige heupgordel voldoende kunnen zijn. Maar wanneer er (veel) meer objectieven mee gaan, eventueel samen met een statief, is een goed uitgevoerde heupgordel en verstelbare schouderbanden en/of rugharnas erg wenselijk.

Figuur 4:
Lowe Pro Slingshot 200 AW in gebruik

Figuur 5:
Thinktank Streetwalker Pro in gebruik

Figuur 6:
Lowe Pro Nature Trekker AW II in gebruik

Lowe Pro Slingshot 200AW

Deze tas heeft mijn Lowe Pro Nova 180 AW vervangen als tas speciaal voor licht reizen en concertfotografie. Het slingshot idee, met de mogelijkheid tot het bereiken van apparatuur zonder dat de tas afgedaan moet worden, leek ideaal te zijn, en in sommige omstandigheden was dat ook zo. Bij concerten bleek het niet gemakkelijk te zijn, omdat ik te vaak de tas van voor mijn buik naar achter op mijn rug en terug moest bewegen. Hierdoor hinderde ik de bezoekers meer dan mij lief was.
De Lowe Pro Slingshot 200 AW is primair voor het herbergen van een schietklare camera met één of twee extra objectieven. Eenmaal de camera verwijderd hebben objectieven de neiging uit positie te vallen waardoor ze 'los' door de tas zweven. Langer wandelen of fietsen met deze tas bleek niet comfortabel omdat de tas niet recht op de rug blijft hangen. Een dergelijk systeem is dan ook niet geschikt voor veel of zware apparatuur.

Figuur 7:
Slingshot 200 AW met EOS 1Dmk3, EF24-70L bevestigd en EF 135L

Figuur 8:
Slingshot 200 AW met EOS 1Dmk3, EF24-70L bevestigd en EF 70-200L

Voordelen
Het grootste voordeel is, dat de camera vrijwel schietklaar uit de tas genomen kan worden. Het verdraaien van de tas geeft een snelle directe bereikbaarheid van camera of objectieven.
Nadelen
In feite is dit geen volwaardige rugzak in de volle zin des woords. Er is maar één band die schuin over de schouder gehangen wordt. Het gewicht rust dus op één schouder waardoor het dragen vergeleken kan worden met een schoudertas. Lang dragen met een groot gewicht zal na een uur ongemakkelijk of zelfs pijnlijk (kunnen) zijn.

Achteraf is de Slingshot, die in drie groottes te verkrijgen is, voor mij een verkeerde keuze geweest. Voor mensen met een kleinere, lichte camera (in veel gevallen de instapmodellen) kan dit echter een geschikte tas zijn. Lowe Pro (en diverse andere fabrikanten) hebben inmiddels volwaardige rugzakken die tevens gebruik kunnen maken van het slingshot principe. Mijn Slingshot heeft plaats gemaakt voor een kleine rugzak voor dagtripjes, en een schoudertas voor de concerten.

Thinktank Streetwalker Pro

De meest recent aangeschafte tas. Deze heeft de Lowe Pro Slingshot 200 AW vervangen als reistas. Ondanks dat de Thinktank Streetwalker Pro niet erg veel groter is, past er wel meer in. De indeling zoals te zien is in afbeelding 6 is ruim bemeten, en ik ben ervan overtuigd dat er meer in past. De set in afbeelding 6 bestaat uit de EOS 1Dmk3, een EF 17-40L, EF 24-70L, EF 70-200L, EF 15mm fisheye, tussenringen, hoekzoeker, Speedlite 580EX en een regenhoes voor de tas. In totaal weegt de tas met deze inhoud ongeveer 7 kilo. De Streetwalker Pro bied bovendien de mogelijkheid tot het bevestigen van een statief waardoor deze tas veelzijdiger is dan de Slingshot, zonder dat het een opvallende grote tas is zoals de Lowe Pro Nature Trekker AW II.

Figuur 9:
Thinktank Streetwalker Pro

Figuur 10:
Thinktank Streetwalker Pro ruim ingedeeld

Voordelen
Een ruimte tas zonder dat deze groot en log is. De heupband is op te bergen indien niet gebruikt, net als de bevestigingsriempjes voor een statief. De tas is ook geschikt voor supertelelenzen bevestigd aan de camera zoals een 400mm f/2,8.
Nadelen
De tas bied minder bescherming aan de body wanneer deze bovenaan in de tas opgeborgen is. Een zwaar statief kan het het gewicht van de tas te ver van de rug brengen. De heupband geeft een minimale ondersteuning bij een zware, volle tas.

Lowe Pro Nature Trekker AW II

In mijn queeste naar een goede rugzak waarin zoveel mogelijk moest passen, was mijn keuze gevallen op de Lowe Pro Nature Trekker AW II; een hele grote en stevig uitgevoerde tas met vertelbaar rugharnas en comfortabele maar enorme heupgordel. De tas is voorzien van een daypack (losse kleine rugzak die eraan bevestigd kan worden) en er is de mogelijkheid tot het bevestigen van een statief. Diverse lussen geven de mogelijkheid tot het aankoppelen van losse accessoires zoals lenskokers, etuis en zakjes. Al met al een ruimte, zeer zware maar degelijke tas die comfortabel draagt en waar veel in kan. Ook in deze rugzak vervoer ik mijn objectieven los van de body('s). Wanneer ik op de plaats van bestemming ben (een natuurgebied of iets dergelijks) neem ik een body met gewenst objectief schietklaar in de hand en dient de tas als vervoer van het overige materieel, gereed in de tas met zonnekappen in plaats.

Figuur 11:
Lowe Pro Nature Trekker AW II volgeladen met statief

Figuur 12:
Lowe Pro Nature Trekker AW II volgeladen met statief

De bovenstaande foto's laten de tas zien zoals ik die de afgelopen jaren gebruikt heb, met twee body's, 4 objectieven (EF 15mm fisheye, 17-40L, 24-70L en 70-200L), tussenring, converter, flitser en statief. In dit voorbeeld heb ik het daypack eraan gekoppeld, waarin een Kata regenhoes voor de camera opgeborgen zit. In totaal weegt dit een ruime 15 kilo.

Voordelen
Er kan veel in. De spullen zijn goed beschermd en alles kan overzichtelijk ingedeeld worden. De daypack geeft de mogelijkheid tot het meenemen van extra spullen (eten, regenjas, etc) zonder dat kostbare ruimte in de tas zelf opgeofferd moet worden.
Nadelen
Er kan verschrikkelijk veel in de tas. Leeg weegt deze rugzak 2,9 kg. Wanneer alle apparatuur erin geladen is die nodig is, en een statief bevestigd, komt het totaal gewicht al snel op 15 kilo. Als dat nog niet genoeg is; er kunnen nog meer tasjes en lenskokers aanbevestigd worden waardoor het geheel fors, zwaars, opzichtig en onhandelbaar kan gaan worden. Een hele dag wandelen en fietsen met deze tas vol geladen is bijzonder vermoeiend.

Ik gebruik deze tas als ik veel mee wil nemen bij het fotograferen in de natuur. Al met al is deze tas, na veelvuldig gebruikt te zijn, te groot en lomp bevonden. Daarom wordt de tas steeds vaker gebruikt voor het opbergen van de fotospullen die ik niet mee heb genomen. De veelzijdige Thinktank Streetwalker Pro zal in de toekomst naar verwachting steeds vaker de taak als tas voor natuurfotografie van de Nature Trekker overnemen.

Mijn schoudertassen

In tegenstelling tot rugzakken geven schoudertassen altijd toegang tot je apparatuur zonder dat de tas neergezet moet worden. Net als rugzakken komen ze in alle vormen en maten; van de vierkante Lowe Pro Nova serie tot de slankere Crumpler tassen, en alles wat daar tussenin zit. Schoudertassen zijn niet geschikt om lang te dragen omdat ze een schouder en rug zwaar belasten, zeker wanneer het een grote tas betreft, en er veel gewicht in de tas zit.

Crumpler Muffin Top 7500

De Crumpler Muffin Top 7500 heb ik speciaal uitgezocht voor het gebruik tijdens concerten. Deze tas, die de Slingshot voor dit doel vervangen heeft, moest slank zijn, en toegang verschaffen tot de objectieven die ik tijdens concerten gebruik. De inhoud van deze tas moet bestaan uit de EOS 1Dmk3 body, een EF 15mm fisheye, EF 35L en EF 85L (of EF 135L). Bij het vervoer zit alles netjes opgeborgen (figuur 17) met een losse body in het midden. Bij gebuik geeft het lege compartiment van de body ruimte voor het wisselen van de objectieven, die gebruiksklaar en voor het grijpen zitten.
De tas is eenvoudig, maar groot genoeg om zelfs een EF 70-200 te herbergen indien gewenst. De Crumpler is echter niet geschikt om de apparatuur langdurige in te vervoeren.

Figuur 16:
Crumpler Muffin Top 7500 leeg met concert fotoapparatuur

Figuur 17:
Crumpler Muffin Top 7500 leeg met concert fotoapparatuur voor vervoer

Voordelen
Klein, onopvallend en licht. Toegang tot gebruiksklare objectieven is eenvoudig, zelfs in drukte. De tas heeft een dikke voering en beschermt de apparatuur perfect.
Nadelen
Niet voor langere tijd te dragen, zeker niet als de tas vol zit. Ik mis de mogelijkheid tot het bevestigen van een extra lenskokertje, voor een waterflesje of iets dergelijks.

Ik gebruik de Crumpler Muffin Top 7500 ook wanneer ik echt licht wil 'reizen'. Zo kan de tas gebruikt worden voor het opbergen van één objectief en een flitser. De tas is ook groot genoeg om mijn mini statief van Berlebach te herbergen waardoor het een hele veelzijdige tas is geworden. Al met al is het mijn favoriete tas.

Lowe Pro Stealth Reporter D550 AW

Ik gebruikte de Nature Trekker rugzak voor het vervoer als ik veel spullen moest meenemen. Maar dit bleek voor bijvoorbeeld (trouw) reportages niet handig. Na wat zoekwerk heb ik de Lowe Pro Stealth Reporter D550 AW gekocht. Deze tas kan een grote hoeveelheid apparatuur herbergen, inclusief laptop, en bevat een aantal nuttige zaken zoals een rits in de flap voor snelle toegang tot de inhoud, memory-card houder, los snoerentasje en lussen voor het bevestigen van extra lenskokers of tasjes. Eenmaal volgeladen weegt de tas verschrikkelijk veel, maar omdat het uitsluitend voor het reportages ter plekke gebruikt wordt, is dit te doen. Voor reportages bevat de tas een deel van mijn beschikbare objectieven, flitser met toebehoren (accu-pack, bracket, reflectiescherm, softbox, zie figuur 18) en diverse accessoires. De camera wordt er wederom zonder lens in vervoert. De tas met apparatuur weegt iets meer dan 10 kilo, wat tijdens het fotograferen natuurlijk gereduceerd wordt omdat de camera met een objectief en de flitser niet in de tas zelf zit.

Figuur 18:
Lowe Pro Stealth Reporter D550 AW met de apparatuur voor een trouwreportage

Voordelen
Erg flexibel qua indeling, ruim en de mogelijkheid tot het aankoppelen van losse lenskokers en/of tasjes. Er zit een rits in de flap om snelle toegang tot de tas te geven zonder deze echt open te maken. Er is ruimte voor papieren, een laptop of allerlei zaken die nodig kunnen zijn tijdens een reportage.
Nadelen
Zwaar wanneer volgeladen. Draagconfort is goed, maar door het gewicht log en onhandelbaar.

Figuur 20:
Modulair systeem van Lowe Pro zoals een belt, lenskokers en etuis

Modulaire systemen en trolleys

Het houdt niet op met rugzakken en schoudertassen. Lowe Pro en Thinktank, onder andere, geven de mogelijkheid tot het gebruik van losse tassen en lenskokers aan een draagriem of harnas. Dit, een naar persoonlijke mening opzichtelijk systeem geeft een snelle toegang tot objectieven en andere apparatuur. Het kan helemaal naar wens worden opgebouwd naar gelang de benodigde apparatuur. Het risico is aanwezig dat je uiteindelijk overal op je lijf tasjes hebt hangen waardoor de bewegingsvrijheid beperkt kan worden. Voor fotografie waarbij een snelle toegang tot spullen noodzakelijk is, kan dit een oplossing zijn.

Trolleys zijn, in veel gvallen harde, koffers die een grote hoeveelheid apparatuur kunnen bevatten. Denk hierbij niet alleen aan camera's en objectieven, maar ook aan studio verlichting en bijkomende accessoires. Trolleys zijn goed voor vervoer van A naar B, maar niet voor een wandeling. Bij mijn huwelijksreportages zou het een uitkomst kunnen bieden, en misschien zelfs voorkeur hebben boven de schoduertas die ik momenteel gebruik. Een trolley is een perfecte manier voor het opslaan van apparatuur als deze even niet gebruikt hoeft te worden.

Conclusie

Een enkele tas voor het vervoeren van fotoapparatuur ongacht welk doel of lokatie bestaat niet. Kort door de bocht gezegd zijn er minimaal 3 soorten tassen noodzakelijk om optimaal te kunnen werken:

1. een kleine lichte schoudertas voor dagelijks gebruik; het 'gewoon meenemen van een camera'
2. een rugzak voor langere wandelingen of fietstochten met camera, enkele objectieven en de mogelijkheid tot een statief
3. een grote tas of trolley voor het meenemen of opslaan van alle of bijna alle apparatuur

Natuurlijk is deze lijst aan te passen naar persoonlijke wensen, en misschien nog specifieker naar doeleinden bij te stellen. Er is daarbij geen enkele regel te verzinnen, behalve misschien dat de serieuze fotograaf kritisch moet kijken naar het samenstellen van een set fotoapparatuur om zodoende niet onnodig veel mee te nemen. Het onlast het lichaam van het dragen van veel gewicht, en bevordert de bewegingsvrijheid en misschien zelfs de creativiteit tijdens het fotograferen.

Toekomst

Als ik kritisch naar mijn collectie tassen en rugzakken kijk, zie ik enkele punten van verbetering. De Lowe Pro Nature Trekker AW II is waarschijnlijk een overbodige tas geworden door de aanschaf van de kleinere en handzamere Thinktank Streetwalker Pro. De Lowe Pro Stealth Reporter D550 AW is een fijne tas, maar het draagcomfort is niet erg hoog te noemen. Deze zou te zijner tijd plaats kunnen maken voor een stevige grote trolley die de apparatuur beter en overzichtelijker kan herbergen.