nandoonline

Zonsopkomst: werken met layers

Een zonsopkomst boven de Auvergne. Een fantastisch sfeervolle ochtend met prachtig licht dat over het land heen vloeit op het moment dat de zon boven de horizon komt. Een ochtend die vereeuwigd moet worden met een foto. De camera staat op statief, diafragma ingesteld, self-timer, focus gecontroleerd… en dan de foto… die er vervolgens helemaal niet uitziet zoals het op dat moment is.

Een foto van een zonsopkomst... maar zo zag het er helemaal niet uit... Of wel? (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/125)

Een foto van een zonsopkomst… maar zo zag het er helemaal niet uit… Of wel? (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/125)

 

Deze foto is gemaakt tijdens mijn masterclass landschapsfotografie in de Auvergne. Maar ik denk dat we dit allemaal wel eens meegemaakt hebben. Het is een typisch voorbeeld van een moment waarvoor het dynamische bereik van de camera gewoon niet voldoende is om de werkelijkheid vast te leggen zoals die is. Het verschil tussen licht en donker is te groot.

Maar geen nood, we hebben de camera op statief en we kunnen een belichtingstrapje maken, ofwel bracketing. Hiervoor zorgen we voor een paar foto’s met verschillende belichtingen die we later samen gaan voegen tot een foto met een verhoogd dynamisch bereik, beter bekend als een HDR opname.

We kunnen een belichtingstrapje handmatig instellen via de belichtingscorrectie, of via de automatische manier die in nagenoeg elke camera is ingebouwd. We zorgen voor een opname die goed belicht is op de donkere delen van de foto, een opname voor de delen in de foto die overbelicht zijn, en een foto voor de middentonen. Drie verschillende belichtingen die samen het hele dynamische bereik van het moment omvatten. Die kunnen we dan thuis samenvoegen.

Een foto voor de voorgrond. We krijgen wel een sterk overbelichte lucht maar daar maken we wel weer een andere foto voor. (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/30)

Een foto voor de voorgrond, twee stops lichter dan de vorige foto. We krijgen wel een sterk overbelichte lucht maar daar maken we wel weer een andere foto voor. (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/30)

 

Een foto voor de lucht, die 2 stops donkerder is dan de eerste foto. De voorgrond is compleet zwart geworden. (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/500)

Een foto voor de lucht, die 2 stops donkerder is dan de eerste foto. De voorgrond is compleet zwart geworden. (100mm | ISO100 | f/7,1 | 1/500)

 

We hebben drie foto’s met exact dezelfde uitsnede, hetzelfde diafragma en dezelfde ISO waarde. Het enige verschil is 2 stops licht tussen de opeenvolgende belichtingen die bereikt is door de sluitertijd te veranderen. Nu we deze foto’s hebben kunnen we die samenvoegen tot een HDR foto. En wat is er makkelijker dan de HDR functie die in Lightroom is ingebouwd? Het mag misschien maar een rudimentaire HDR functie zijn, maar het voldoet in grote lijnen. Het resultaat is een foto waarbij er niet langer onderbelichte of overbelichte delen in de foto zijn.

Een HDR foto die door Lightroom is gegenereerd. Een nette foto waarbij onder- en overbelichting grotendeels verdwenen is.

Een HDR foto die door Lightroom is gegenereerd. Een nette foto waarbij onder- en overbelichting grotendeels verdwenen is maar waarbij de foto wel wat flets oogt. Kan dit nog beter?

 

Deze methode werkt met Lightroom, hoewel er ongetwijfeld programma’s zijn die dit beter kunnen – of anders gezegd, die meer mogelijkheden hebben. Lightroom genereert in ieder geval een foto die er natuurlijk uitziet. Ondanks dat voeg ik de foto’s veel liever zelf samen. HDR via layers en maskers in Photoshop. Dit kan in enkele hele eenvoudige stappen, die onder de volgende drie foto’s beschreven staat.

Leg alle foto's als lagen op elkaar in Photoshop. Dit is de onderste laag die gebruikt gaat worden voor de voorgrond.

Leg alle foto’s als lagen op elkaar in Photoshop. Dit is de onderste laag die gebruikt gaat worden voor de voorgrond.

 

De tweede laag is de middelste belichting. Ik voeg een masker toe en leg hierin een verloop van licht naar donker, van niet transparant naar wel transparant. Nu is de lucht en zon van de tweede laag zichtbaar boven de onderste laag die de voorgrond laat zien.

De tweede laag is de middelste belichting. Ik voeg een masker toe en leg hierin een verloop van licht naar donker, van niet transparant naar wel transparant. Nu is de lucht en zon van de tweede laag zichtbaar boven op de onderste laag die de voorgrond laat zien.

 

De derde laag krijgt wederom een masker, een die uitsluitend de bovenste lagen van de lucht laat zien. Zo is van elke foto het gewenste deel zichtbaar gemaakt zonder het contrast in dat deel te verliezen.

De derde laag krijgt wederom een masker, een die uitsluitend de bovenste lagen van de lucht laat zien. Zo is van elke foto het gewenste deel zichtbaar gemaakt zonder het contrast in dat deel te verliezen.

 

Let in de bovenstaande drie beelden ook op het histogram. De pixels die in de eerste foto (onderste laag) nog tegen de rechterkant van het histogram stonden, schuiven met elke nieuwe laag verder naar het midden. Door deze drie foto’s op deze manier samen te voegen is een groot deel van de foto binnen het dynamische bereik gekomen, zonder verlies van “licht” en “donker” in de foto. Voor mij is dit een betere manier voor het creëren van een HDR foto.

Het eindresultaat, met de ongewenste vlekken van de flare verwijderd. Een heerlijke contrastrijke en sfeervolle foto in plaats van een fletse HDR gegenereerde afbeelding uit Lightroom.

Het eindresultaat, met de ongewenste vlekken van de flare verwijderd. Een heerlijke contrastrijke en sfeervolle foto in plaats van een fletse HDR gegenereerde afbeelding uit Lightroom.

 

De bewerking is natuurlijk naar smaak uitgevoerd. Iedere fotograaf zal dit op zijn of haar eigen manier doen, of zelfs een HDR op een geheel andere manier uitvoeren. Laat in een reactie eens weten hoe jouw manier is; ik ben daar heel benieuwd naar.

 


Gebruikte apparatuur

  • Canon EOS 5D mark IV
  • Canon EF100-400mm f/4,5-5,6L II
  • Gitzo GT3542LS statief met RRS BH-55 balhoofd

9 Thoughts on “Zonsopkomst: werken met layers

  1. pieter van moorsel on 30/09/2017 at 5:57 am said:

    Hey Nando,

    Toevallig heb ik afgelopen week geëxperimenteerd met de hdr functie van mn nikon..
    Weet niet of dit voldoende is geweest, of heb je uiteindelijk toch een bewerkingprogramma nodig zoals lightroom?
    Vind het eindresultaat geweldig en weet inmiddels wel dat ze dat hdr voor uitgevonden hebben?
    Je hebt me verteld dat je daarvoor naast jpg ook RAW…nef…voor nikon bestanden nodig hebt.
    De hdr functie binnen mijn Nikon verplicht me om alleen in jpg stand dat te doen..dus dan zal het wel achteraf bewerken worden.
    Vergt natuurlijk ook weer de nodige ervaring achter de pc…maar vind het te mooi om het niet te leren.
    Evt lightroom light kun je daar ook veel mee of zeg jij…nee als je toch wilt gaan voor bewerken kies dan voor een wat professionelere variant.
    Ben blij dat ik die ochtend met je mee gelopen heb alhoewel ik natuurlijk nog lang niet alles weer.maar zeker dat bracketing heb je me genoeg voor getriggerd.
    Hopelijk maak ik in nieuw zeeland paar mooie foto’s die ik…onbewerkt of niet je zeker toe zal sturen.

    Ik hoor graag een reactie van je.

    Pieter v moorsel

    • Als ik me goed herinner vereist Nikon inderdaad JPEG beelden voor een HDR die in de camera gemaakt wordt. Als je NEF bestanden wilt hebben, zul je de beelden met bracketing moeten maken, en achteraf de HDR met Lightroom of een programma dat speciaal daarvoor bestemd is.
      Indien je voldoende geheugen bij je hebt, kun je overwegen om beiden te fotograferen en later thuis kijken wat je het mooiste vindt
      Ga in ieder geval veel oefenen daarmee. Dat kan ik in ieder geval aanraden.
      Succes

  2. Bas Berkhuijsen on 30/09/2017 at 8:32 am said:

    Mooie duidelijke uitleg. Het artikel zal ik zeker in de toekomst raadplegen als ik op een zelfde manier met bracketing opnames aan de slag ga. Ook het werken met lagen en het gebruik van het graduatie filter is weer een mooie les. Bedankt

    • Graag gedaan.
      Bedenk dat je de manier moet gebruiken die je zelf het prettigste vindt. Dit is mijn manier, maar natuurlijk niet de enige. Voor dit soort foto’s is een graduatie filter meestal niet voldoende, maar kan zeker helpen om het verschil tussen licht en donker te verminderen. Pas dan wel op voor het risico van extra flares in verband met direct zonlicht

  3. Miek on 30/09/2017 at 8:58 am said:

    Fantastische uitleg. En wat een droom van een foto geworden.
    Dankjewel Nando.

    Bedankt ook nog voor die prachtige presentatie van de week bij onze fotoclub.
    “In het licht van de sterren” was inspirerend met prachtige foto’s en uitleg.

    Hartelijke groet,
    Mieke Noorlander

  4. leviathanfd on 30/09/2017 at 9:11 am said:

    Mooie uitleg. Ik werk zelf vaak met luminosity masks.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)

Post Navigation

%d bloggers like this: