Ga zelf aan de slag met een timelapse

Ga zelf aan de slag met een timelapse

Advertisements

Een foto maken is en blijft een moment opname. Als je het goed doet, kun je met die ene foto een heel verhaal vertellen. Maar het is en blijft een statisch beeld.. Misschien geeft het wel een gevoel van beweging, maar het beweegt niet. Wil je toch meer dan het gevoel van beweging? Ga zelf aan de slag met een timelapse.

Iedereen met een camera en een statief kan een timelapse maken. Sterker nog, met de meeste smartphones is het al mogelijk, zeker als je de smartphone met een statiefje stabiel kunt neerzetten.

Met een timelapse kun je de bewegingen over een lange tijdsspanne versnelt afspelen. Het opengaan van een bloem, of juist het dichtgaan aan het eind van een dag. De beweging van wolken in de lucht, of het vallen van de schemering en de dag laten overgaan in de nacht. Je kunt vele uren vangen in een minder dan een minuut.

Een van mijn eerste timelapse opnamen, met niet meer dan 8 beelden per seconde. Niet fantastisch, maar gemaakt zonder enige kennis van waar ik mee bezig was. Het is een begin.
Het ontwaken van ijsbloemen. Leuk om een timelapse van te maken, maar het duurt allemaal veel te lang. De eerste 15 seconden had ik weg mogen laten.

Waarschijnlijk heb je al een timelapse gemaakt

Er is al een grote kans dat je een timelapse gemaakt hebt. Kijk eens in je archief, en zoek naar sterrensporen. Als je die gefotografeerd hebt, heb je in feite al een timelapse gemaakt. Er is alleen nog geen filmpje van gemaakt.

Wil je meer weten over sterrensporen?
Ik heb er een heel uitgebreide tutorial over
die je stap voor stap mee neemt:
Sterrensporen fotograferen – deel 1

Door continu foto’s te maken voor sterrensporen, heb je misschien wel honderden foto’s die gedurende een langere tijd gemaakt zijn. Je kunt daar sterrensporen van maken, maar je kunt er ook een timelapse van maken. Heel eenvoudig, met een programma zoals startrails.de, wat ik ooit aanraadde voor sterrensporen. Er zit een functie in voor een heel simpele, eenvoudige timelapse. Een mooi startpunt als je er nog nooit iets mee gedaan hebt.

Een hele simpele timelapse, van de foto’s die gemaakt zijn voor het laten zien hoe condensvorming ontstaat. Het zijn in feite de foto’s die ik gemaakt heb voor een sterrenspoor.

Wat heb je nodig voor een timelapse?

  • een camera
  • een objectief
  • een stevig statief
  • een manier om om de zoveel seconden een foto te maken.

Veel heb je dus niet nodig voor een timelapse. Het meeste heb je waarschijnlijk al in bezit, zo niet alles. Het belangrijkste is, dat je camera elke zoveel seconden een foto moet maken. Dit wil je niet handmatig doen, hoewel dit natuurlijk geen enkel probleem hoeft te zijn.

Heeft je camera geen mogelijkheid ingebouwd om dit zo in te stellen, dan kan het zijn dat je een extra programmeerbare accessoire nodig hebt.

De interval instellingen van de Canon EOS 5D mark IV. Het is heel prettig als deze functie ingebouwd is, maar je kunt ook accesssoires kopen die dit voor je doen als de camera de functie niet heeft.
Ga zelf aan de slag met een timelapse
De interval instellingen van de Canon EOS 5D mark IV. Het is heel prettig als deze functie ingebouwd is, maar je kunt ook accessoires kopen die dit voor je doen als de camera de functie niet heeft.

Heb je geen mogelijkheid tot het instellen op de camera zelf, of wil je dit toch met een aparte, losse timer doen, kijk dan eens naar deze mogelijkheden. Vaak zijn timers niet al te duur, tenzij je er eentje van het originele merk kiest.

Wat voor interval moet je timelapse hebben?

Dit is iets wat ik me ook al vaak afgevraagd heb. Ik negeer nu even de sterrensporen opnamen, die je al snel aaneengesloten met belichtingen tussen de 15 en 30 seconden maakt. Zelfs met een ingestelde interval van 1 seconde (de kortst mogelijke tijd), maak je in feite elke 15 tot 30 seconden een nieuwe foto.

Die mag voor sterren geschikt zijn, maar dit is niet geschikt voor een timelapse die je overdag maakt. Maar wat moet je dan wel gebruiken wanneer je zelf aan de slag gaat met een timelapse? Daarvoor kijken we eerst even naar de instellingen voor video.

Framerate van video opnamen

Een timelapse is in feite niets meer als een video opname. Je moet dus weten hoeveel beeldjes je video per seconde moet laten zien. Dit is de framerate.

De meest geschikte framerate voor video is 25 frames per seconden (fps). Dit levert het meest prettige beeld op. Het wordt als filmisch ervaren, met andere woorden, de uitstraling is zoals je dat van films gewend bent.

Elke camera heeft mogelijkheden om verschillende framerates in te stellen. Je moet er naar streven om je timelapse ook in die framerates te gaan afspelen.
Elke camera heeft mogelijkheden om verschillende framerates in te stellen. Je moet er naar streven om je timelapse ook in die framerates te gaan afspelen.

Natuurlijk kun je ook kiezen voor een snellere framerate, zoals 29,97 fps, maar dan film je in het formaat NTSC in plaats van PAL. Het gaat te ver om hierop in te gaan, maar er zijn mogelijkheden framerates van 50 fps te kiezen, of zelfs 120 fps. Voor een timelaps zal 25 fps waarschijnlijk de beste keuze zijn.

Lees meer over NTSC en PAL, en framerates op:
https://nl.wikipedia.org/wiki/National_Television_Standards_Committee
https://nl.wikipedia.org/wiki/Phase_Alternating_Line

Timelapse in 25 frames per seconde

Nu we weten hoeveel beelden per seconden je gaat gebruiken, en we gaan uit van 25 fps, kunnen we wat gerichter gaan kijken naar de interval je moet gaan gebruiken.

Stel je kiest een interval van 30 seconden, zodat de camera elke 30 seconden een foto maakt. Dan heb je per minuut 2 foto’s, wat 120 foto’s per uur oplevert. Met een framerate van 25 fps zal deze interval een film opleveren van 120/25 = 4,8 seconde. Hiermee laat je een uur zien in minder dan 5 seconden.

Hiermee zullen alle bewegingen razendsnel voorbij komen. Waarschijnlijk te snel. Kies je een interval van 15 seconden, dan zal je 4 foto’s per minuut hebben, 240 per uur, wat een film oplevert van 240/25 = 9,6 seconden. Nog steeds heel snel.

Elke 5 seconden een foto maken, levert 12 foto’s per minuut op, wat 720 foto’s per uur is. Met een framerate van 25 fps krijg je een film van 28,8 seconde.

Een timelapse met een interval van 15 seconden (na het intro). Misschien had ik beter 10 of 5 seconden interval kunnen kiezen. De laatste wolken zouden misschien zelfs een interval van 2 seconde kunnen zijn.

De interval die je moet kiezen hangt heel erg af van de beweging die je wil vangen. Kijk daarom naar je onderwerp, en schat in hoe snel dat beweegt. Stel je fotografeert overdrijvende wolken, schat dan in hoe snel die bewegen en stem daar je interval op af. Gaat het heel langzaam, dan zal een interval van 15 seconden goed kunnen zijn. Gaat het heel snel, kies dan 5 seconden, of zelfs nog korter.

Welke instellingen moet je gebruiken?

Iets waar je voor moet waken, is een consequente belichting. Je wilt niet dat de helderheid van je foto gedurende een timelapse verandert. Het beste om dit te bereiken, is het handmatig instellen van je belichting. Om eerlijk te zijn, je kunt het beste alles handmatig instellen.

Een goed voorbeeld is het zonlicht en wolken. Wanneer de zon achter de wolken verdwijnt wordt het donkerder. Misschien een of zelfs twee stops. Je timelapse kan heel onrustig worden indien je de belichting automatisch laat aanpassen. Het is beter om te laten zien dat het ook daadwerkelijk donkerder wordt, dat ziet er realistischer uit.

Ga zelf aan de slag met een timelapse - dit was voor de maansverduistering
Maansverduistering fotograferen voor de timelapse Canon EOS 5D mark IV met EF16-35L III

Pas echter op wanneer je in de schemering fotografeert, en het daadwerkelijk donkerder wordt. Je zou dan stapsgewijs de belichting kunnen aanpassen. Elke paar minuten één derde stop compenseren. Maar pas op hoe je dit doet, want het kan al snel kunstmatig ogen. Het doel is een hele regelmatige verlenging (of verkorting) van je sluitertijd. Ik adviseer de volgende instellingen:

Advertisements
  • Witbalans op een handmatige stand (daglicht bij voorkeur
  • Handmatige belichting (diafragma, ISO en sluitertijd)
  • Scherpstelling handmatig
  • Beeldstabilisatie uitschakelen
  • Bij langere sluitertijden de lange sluitertijden ruisreductie uit
  • Bij een spiegelreflex camera, de spiegel niet opklappen (MLU functie uitzetten)

Het komt erop neer, dat je alles zelf in de hand wilt houden, en niets overlaat aan de camera zelf. Zet eventueel ook de helderheid van je scherm zo laag mogelijk, en andere zaken die een batterij kunnen belasten. Zeker als je lange timelapses wil gaan maken.

De timelapse die ik gemaakt heb met de opstelling die in de vorige foto te zien was. De ochtendschemering maakt het instellen van de belichting lastig.

Fotograferen in RAW of JPEG?

Het kan gebeuren dat je duizenden foto’s voor een timelapse gaat maken, zeker wanneer je korte intervallen gaat gebruiken. Ik kan me voorstellen dat je in dat geval de neiging zou kunnen hebben om in JPEG te fotograferen.

Kies toch zoveel mogelijk voor RAW bestanden, omdat je die perfect kunt bewerken. Zeker wanneer er grote contrastverschillen zijn, of veranderingen in belichting ontstaan. Je hebt gewoon veel speelruimte in de bewerking.

Het bewerken is ook niet zoveel werk dan je zou verwachten. Bewerk de eerste foto, en synchroniseer die bewerking naar alle andere foto’s. Lightroom is hier heel geschikt voor.

Een foto bewerken, en dan vervolgens de hele bewerking kopiëren naar de rest. Eenvoudiger kan het niet. Dit doe ik in Lightroom, dat daar heel geschikt voor is.
Ga zelf aan de slag met een timelapse
Een foto bewerken, en dan vervolgens de hele bewerking kopiëren naar de rest. Eenvoudiger kan het niet. Dit doe ik in Lightroom, dat daar heel geschikt voor is.

Het kost veel ruimte op je harde schijf, al die foto’s. Maar als je timelapse eenmaal gemaakt is, kun je de RAW bestanden, en JPEG bestanden die je gemaakt hebt van die RAW bestanden, gewoon weggooien. Bewaar alleen een paar van de mooiste, en gooi de rest weg.

Samenvoegen tot een timelapse film

Wanneer je dan alle foto’s hebt bewerkt, en er JPEG afbeelden van gemaakt hebt, kun je ze samenvoegen tot een timelapse. Ik noemde het programma startrails.de al, wat een hele simpele mogelijkheid biedt, maar er zijn er natuurlijk veel meer. Ik gebruik Adobe Premiere en Adobe After Effects om een timelapse te maken. Maar er zijn er natuurlijk veel meer te krijgen. Google naar timelapse software, en je krijgt een hele lijst.

Ga zelf aan de slag met een timelapse - dit is in Adobe After Effects
Een screenshot van het samenvoegen van een timelapse film in Adobe After Effects

Het maken van de timelapse film

Zorg dat je de afmetingen van je timelapse film bij voorkeur in full HD maakt, wat 1920 x 1080 pixels groot is. Eventueel zou je kunnen kiezen voor een 4K kwaliteit. Welke je ook kiest, een framerate van 25 fps is aan te raden, zodat je timelapse een mooi filmisch gevoel krijgt.

Welke resolutie je ook kiest, de foto’s die je gemaakt hebt zullen een grotere afmeting hebben. Dit geeft je ruimte om beweging in je beeld te brengen, door gedurende je timelapse film het beeld langzaam te laten bewegen. Van links naar rechts, of van boven naar beneden, bijvoorbeeld.

Voor deze experimentele timelapse had ik mijn camera in een verticale positie. Voor de 19:9 verhouding kon ik maar een klein deel van het beeld gebruiken. Door tijdens de timelapse het beeld naar boven te verschuiven krijg je al snel meer dynamiek.
Tegenwoordig zou ik er niet over durven denken om dit in vertikale stand te fotograferen als ik een timelapse in gedachten heb.

Je kunt natuurlijk ook de foto’s in Lightroom in het 16:9 formaat uitsnijden voor je er JPEG beelden van maakt, zodat je alles al in de full-HD afmeting hebt. Hoe je dit wilt doen, is helemaal naar je eigen wensen. Experimenteer ermee.

Een stapje verder

Het is prachtig om je resultaten te zien. Zet er een leuk muziekje bij, en het wordt plotseling nog mooier. Je kunt het combineren met foto’s, of met gewone video beelden, waarbij je er een leuk verhaal van kan maken.

Wissel ook af met verschillende korte opnamen in plaats van één lange timelapse. Dat maakt de timelapse video interessanter. Een minuut naar voorbij drijvende wolken is saai, maar als je dit laat zien in een diversiteit aan landschappen, is het plots veel interessanter.

Wil je iets meer met je timelapse zelf? Dan is een dolly slider een leuke aanvulling op je apparatuur. Je kunt dan de camera verplaatsen tijdens je timelapse. Ik heb hiervoor de volgapparatuur voor mijn sterrenfotografie wel eens gebruikt, die de camera langzaam draait. Maar het is beperkt tot alleen rotatie, terwijl een dolly slider echte bewegingen maakt.

Ik heb de camera met de Maan mee laten bewegen tijdens de timelapse. Deze beweging geeft een extra dynamiek aan een timelapse opname.

In eerste instantie kun je de beweging natuurlijk simuleren door gebruik te maken van de hoge resolutie van je foto’s, waarbij je het full-HD beeld van 1920×1080 pixels over de foto laat verschuiven tijdens de timelapse. Maar uiteindelijk, indien je de smaak te pakken krijgt, wil je waarschijnlijk meer dan alleen die beweging.

Ter inspiratie

Mijn timelapse ervaring is heel beperkt, maar ik vind het leuk om eens een keer te doen. Wil je het veel serieuzer aanpakken, dan is een goede planning en een draaiboek zeker aan te raden.

De filmpjes die ik op deze pagina heb staan, en die op mijn Youtube channel te vinden zijn, kunnen in het beste geval amateuristisch genoemd worden. Toch is het dè manier om ermee te beginnen. Ik denk ook dat ze door de tijd heen steeds beter zijn geworden.

Wil je echt geïnspireerd raken, het internet staat vol met prachtige timelapse beelden. Kijk ook eens naar Rick Kloekke, die prachige timelapse beelden maakt.
https://www.timelapseview.nl/mijn-portfolio/

Kijk ook zeker even in het blog van Rick Kloekke, waar hij veel informatie geeft. Het is zeker de moeite waard en ook voor mij leerzaam.

Heb jij al een timelapse gemaakt?

Heb jij zelf al een timelapse gemaakt? Geef je link naar je film in een opmerking onder dit bericht. Ik ben benieuwd.

Deze pagina bevat affiliate links
Ben je van plan om een aankoop te doen, gebruik dan de links op deze pagina.
Zo krijg ik een kleine vergoeding waarmee ik deze site kan bekostigen. Dank je wel

Abonneer
Laat het weten als er
guest
5 Reacties
Nieuwste
Oudste
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Rick Kloekke
2 maanden geleden

Leuke blog Nando, en bedankt voor het noemen van mijn timelapse!

Tromp Willem vn Urk
2 maanden geleden

Hallo Nando,
Ik heb nog nooit een timelaps gemaakt, maar dit inspireert zeker om het een keer te proberen.
groet, TWvU

Roland
Roland
3 maanden geleden

leuke tips Nando, waar ik weer iets mee kan, bij het maken van mijn volgende time-lapse.

5
0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x