Handleiding voor het statief – deel 1: Opzetten

Iedereen weet wat een statief is.  Het is een driepoot (vandaar de Engelse naam “tripod”) waarop een camera gemonteerd kan worden. Er worden drie poten gebruikt omdat de “driehoek” die door de poten gevormd wordt de meeste stabiliteit geeft.

Statieven, tripods; een hele groep verzameld tijdens mijn Masterclass Landschapsfotografie in de Auvergne
Statieven, tripods; een hele groep verzameld tijdens mijn Masterclass Landschapsfotografie in de Auvergne

We gebruiken een statief liever niet. Het groot, onhandelbaar, zwaar en het opzetten is een hoop gedoe.  Toch ontkomen we er soms niet aan en wordt het een noodzakelijk kwaad. We hebben een statief nodig wanneer sluitertijden zo lang worden dat er niet meer uit de hand gefotografeerd kan worden. Om redenen wordt vaak het besluit genomen om niet teveel geld aan een statief uit te geven, en vreemd genoeg is het juist daarom dat het statief tot een van de meest vervloekte hulpmiddelen behoort.

Fotograferen met een statief; een onmisbaar hulpmiddel (foto: Hetwie)
Fotograferen met een statief; een onmisbaar hulpmiddel (foto: Hetwie)

Ik vind een statief een fantastisch hulpmiddel dat mogelijkheden biedt die anders onmogelijk zijn. Het brengt rust in de fotografie van landschappen, en geeft kans om zonder belemmering met lange sluitertijden te fotograferen of om juist heel nauwkeurig te werken. De sleutel tot het prettig gebruik van een statief is de juiste manier van opzetten. Bovendien zal een goed en vooral stevig statief zeer zeker veel frustraties voorkomen.

Deze handleiding voor een statief heb ik daarom in drie artikelen opgesplitst, als ware voor elke poot van je tri-pod één artikel;

  1. het opzetten van een statief
  2. het stabiel zetten en houden van een statief
  3. het kiezen van het juiste statief

In dit artikel starten we met het opzetten van een statief.

Het opzetten van een statief

De sleutel tot succesvol en prettig gebruik van een statief ligt helemaal bij de manier hoe je een statief opzet.  Dit kan namelijk op een goede manier en een minder goede manier.  De manier die ik hier in dit artikel wil laten zien is bedoelt om een statief direct op de juiste plek, hoogte en positie te plaatsen om zodoende het werken zo prettig een eenvoudig mogelijk te maken, en uiteindelijk zelfs sneller dan de manier die ik het meest gebruikt zie.

Het opzetten van een statief is heel erg voor de hand liggend. Iedereen kan dit, en er is geen handleiding voor nodig. Je opent de klemmen op de statiefpoten, of draait de vergrendeling los (afhankelijk van wat de statief voor vergrendeling heeft) en je schuift de poten uit. Daarna sluit je de klemmen of draait de vergrendeling weer vast. Je zet de poten uit elkaar en voilà… het statief staat en je kunt je camera op het statief zetten. Het eerst wat ik de meesten zie doen bij het opzetten van een statief is het uitschuiven tot maximale hoogte, vaak zo hoog dat ze volledig rechtop achter het statief kunnen staan. Maar hoe weet je nu dat dit de hoogte is waarop je de foto wilt maken?

Ik zie veel mensen een statief direct op de hoogste stand uitschuiven, om vervolgens de camera erop te monteren.
Ik zie veel mensen een statief direct op de hoogste stand uitschuiven, om vervolgens de camera erop te monteren. Zo kun je tenminste rechtop staand fotograferen.

 

Maar wat als het statief dan niet op de juiste hoogte staat, wat als je besluit om een lager standpunt te proberen? In dat geval moet je de statiefpoten natuurlijk weer inschuiven; je haalt de camera van het statief af, maakt de vergrendeling van de poten weer los, schuift ze in en vergrendeld alles weer. Dan gaat de camera weer op het statief. Of je laat de camera er tijdens het verstellen van de hoogte erop zitten, erop vertrouwend dat die goed blijft zitten.

Hmm, de hoogste stand was toch te hoog. Dan maar iets lager. Even de poten inschuiven...
Hmm, de hoogste stand was toch te hoog. Dan maar iets lager. Even de poten inschuiven…

 

Maar wacht, je wilt toch iets hoger, ergens er tussenin. Dus, weer de camera eraf (of misschien toch niet), poten verlengen, camera er weer op… en als je gelukt hebt is dit de hoogte die je wilt hebben. Maar als blijkt dat die vorige lage stand toch de beste compositie oplevert, moet je wederom camera eraf, poten inschuiven, camera er weer op…

Wacht, toch nog een iets lager standpunt. Weer de drie statiefpoten verzetten.
Wacht, toch nog een iets lager standpunt. Weer de drie statiefpoten verzetten.

 

Nee, toch iets hoger. Dat is beter. Dus... weer de statief poten verlengen. Stel je voor als ik elke keer de camera eraf gehaald had om de hoogte te verstellen. Dat was wel veiliger, maar het scheelt tijd.
Nee, toch iets hoger. Dat is beter. Dus… weer de statief poten verlengen. Stel je voor als ik elke keer de camera eraf gehaald had om de hoogte te verstellen. Dat was wel veiliger, maar het scheelt tijd.

 

Nee, dit was weer te hoog. Een klein beetje lager. Nu weet ik het zeker. Dit is de hoogte die ik moet hebben... toch?
Nee, dit was weer te hoog. Een klein beetje lager. Nu weet ik het zeker. Dit is de hoogte die ik moet hebben… toch? En als het niet zo is maak ik toch maar de foto want ik ga het statief niet nog een keer verzetten.

 

Dit klinkt heel erg overdreven, maar ik zie het regelmatig gebeuren. Al dit werk kan er zelfs toe leiden dat er uiteindelijk besloten wordt om het statief niet nog een keer te verzetten en de hoogte maar te gebruiken die je op dat moment hebt, zelfs als het niet geheel naar wens is.

Was het niet een stuk eenvoudiger als je vooraf aan het opzetten van het statief weet hoe hoog je de camera wilt hebben? Dat zou veel tijd schelen in het opzetten. Dit gaat als volgt.

Leg je statief aan de kant

Als je een plek hebt gevonden, waar je wilt fotograferen, leg dan eerst het statief aan de kant. Klap ‘m niet uit maar leg het statief even neer, hoewel je misschien wel even de poten uit elkaar kunt doen zodat je het statief niet in het water, of zand, of modder hoeft te leggen.

Bepaal je standpunt, positie en hoogte

Kijk naar het onderwerp en bepaal waar je de camera wilt hebben en hoe hoog. Is het links, rechts, naar voren, naar achteren, door de knieën, op je tenen of laag bij de grond. Het is net een dansje dat je maakt waarbij je tot slot de camera positie exact hebt zoals je zou willen.

Zet (of leg) je statief weg, en ga bepalen waar je de camera wilt hebben. Maak er een dansje van; links, rechts, boven, onder. Zo kun je snel bepalen van waar je de foto wilt maken. Ideaal, toch?
Zet (of leg) je statief weg, en ga bepalen waar je de camera wilt hebben. Maak er een dansje van; links, rechts, boven, onder. Zo kun je snel bepalen van waar je de foto wilt maken. Ideaal, toch?

Zet je statief op

Nu je weet waar je de camera wilt hebben en op welke hoogte, is het tijd om het statief te pakken en op te zetten. Zet je statief op de goede hoogte en exact op de plek waar je bepaald hebt waar je de foto wilt maken. Natuurlijk kun je de hoogte en positie nog een beetje “finetunen” maar In principe is dat niet nodig.

Als je de hoogte en plek van waaruit je de foto wilt maken, weet je hoe en waar het statief moet staan. Dan leg je de camera aan de kant, zet het statief op de juiste hoogte op, en plaats je de camera. Dan ben je direct klaar met het opzetten en kun je de foto maken.
Als je de hoogte en plek van waaruit je de foto wilt maken, weet je hoe en waar het statief moet staan. Dan leg je de camera aan de kant, zet het statief op de juiste hoogte op, en plaats je de camera. Dan ben je direct klaar met het opzetten en kun je de foto maken.

Toch een andere foto

Ben je achteraf toch niet helemaal tevreden met het standpunt en hoogte die je bepaald hebt, of ga je een andere foto maken, ga dan niet teveel “finetunen” maar haal de camera van je statief, zet het statief aan de kant en ga opnieuw zoeken en bepalen waar je de camera wilt hebben. Verstel het statief pas weer wanneer je de nieuwe plek gevonden hebt.

Zoek eerst een compositie, standpunt en hoogte voor je de moeite neemt om het statief op te zetten. Op deze manier wordt werken met een statief alles behalve vervelend. (foto: Hetwie)
Zoek eerst een compositie, standpunt en hoogte voor je de moeite neemt om het statief op te zetten. Op deze manier wordt werken met een statief alles behalve vervelend. (foto: Hetwie)

 

Deze manier van werken voorkomt het onnodig in- en uitschuiven van statiefpoten, neerzetten en verzetten en het erop- of eraf halen van de camera.  Kortom, je bent niet alleen maar bezig met je statief op te zetten of te verzetten. Deze methode werkt snel en eenvoudig.

7 Replies to “Handleiding voor het statief – deel 1: Opzetten”

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)