Menu Sluiten

High- en low-key in fotografie

Er wordt soms over low-key of high-key fotografie gesproken. Maar wat is dat nu precies? Ik wist het antwoord ook niet helemaal, omdat ik gewoon de foto’s maak die ik graag wil zien zonder na te denken over de naam van dit soort dingen. Nu heb ik dat toch eens gedaan en ik wil mijn ideeën delen in dit bericht over high- en low-key in fotografie.

Estimated reading time: 10 minutes

Advertisements

Regelmatig zie ik foto’s voorbij komen die volgens de fotograaf met één van beide technieken is gemaakt of bewerkt. Toch denk ik in veel gevallen dat het helemaal niet om een high- en low-key foto’s gaat. Soms lijkt het een bewust onder- of overbelichte foto, of het is een foto waarin voornamelijk zwart of wit aanwezig is. Door het high- en low-key te noemen krijgt het dan plotseling een bijzondere lading.

Dit is natuurlijk alleen maar mijn mening, gebaseerd op aannames. Het zet me wel aan het denken of mijn mening over high- en low-key wel klopt. Daarvoor ben ik eens in mijn archief gedoken, en vond ik de volgende twee foto’s van mijn zoon Aillas. Hoewel ik er destijds helemaal niet mee bezig was, denk ik dat dit heel goed mijn visie over high- en low-key in fotografie laat zien.

High- en low-key in fotografie
Mijn zoon Aillas in het Kröller-Müller Museum, ergens in 2008. Ik noemde het destijds gewoon een experiment in zwartwit. Is het een foto in high-key, of toch niet?
High- en low-key in fotografie
Een opname uit communie fotosessie van mijn zoon Aillas, ook in 2008. Is dit een low-key foto, ondanks de aanwezigheid van wit in het beeld? Of is deze gewoon donker van tint?

De definitie van high- en low-key in fotografie

Het leek me interessant om er toch eens dieper op in te duiken, zeker omdat het onlangs een paar keer in emailwisselingen ter sprake kwam. Wat is het nu precies, en hoe herken je een echte high- en low-key in fotografie? Is het een speciale techniek, of toch gewoon over- en onderbelichten?

Al rond het jaar 1900 zijn de termen high- en low-key voor het eerst gebruikt. Het is dus niet iets nieuws. Als de term wat nader bekeken wordt zie je dat er gesproken wordt over de term “key.” Je spreek over deze term als de gemiddelde tonale waarde van de foto in een uiterste gebied van het toonbereik ligt.

Bevinden de gemiddelde toonwaarden aan de donkere zijde, dan spreekt je van low-key. Wanneer de gemiddelde toonwaarde aan de tegenoverliggende zijde ligt, dan is het vanzelfsprekend een high-key. Tot dusver is dit geen verrassing.

Het histogram

Je kunt dit natuurlijk vertalen naar het histogram. We weten dat in het exacte midden van het histogram de toonwaarde 50% grijs is. Bevinden je pixels zich vrijwel allemaal aan de rechterzijde, dan heb je een high-key. Bevinden je pixels zich allemaal aan de linkerzijde, dan is het een low-key. Dit zie je terug in het histogram van de foto’s in het begin van dit artikel, zoals hieronder weergegeven.

High- en low-key in fotografie en het histogram
Het histogram van beide voorbeelden in het begin van dit artikel.

De strikte definitie

Wat nu als high- en low-key in fotografie genoemd mag worden, hangt af van hoe strikt de definitie aangehouden wordt. Sommigen vereisen dat alle toonwaarden in de foto tot de lichte of donkere delen moeten behoren. In dat geval betekent het dat er bij een low-key foto absoluut geen pixels mogen zijn die lichter zijn dan ongeveer 50% grijs. Bij een high-key foto mogen er absoluut geen pixels zijn die donkerder zijn dan ongeveer 50% grijs.

Volgens deze strikte definitie zijn beide bovenstaande foto’s dus geen echte high- en low-key. Er zitten tenslotte extreme donkere tinten in de high-key, en extreem witte tinten in de low-key. Als ik me heel strikt aan deze definitie wil gaan houden, dan is mijn eerdere mening over deze soort fotografie dus helemaal fout.

Het verschil tussen high-key en hoog contrast

Een high-key opname maakt gebruik van een beperkt aantal toonwaarden in de foto. Het bestaat uit voornamelijk lichte toonwaarden, waardoor het een kwetsbare uitstraling krijgt, vaak zonder diepte omdat de donkere tinten helemaal ontbreken. Een goed voorbeeld is de onderstaande foto.

high-key van eenden in de mist
Een foto van eenden in de mist. Dit is een typische high-key opnamen volgens de strikte definitie, waarbij de tonale waarden lichter zijn dan 50% grijs, inclusief de donkere toonwaarden. Toch is er geen overbelichting, of het zogenaamde uitgebeten wit.

Ga je wel donkere tinten aan een high-key foto toevoegen, is het volgens de strikte definitie geen high-key. Immers, de toonwaarden zijn niet langer aan één kant van het histogram geconcentreerd. Wanneer het contrast dan ook nog zo hoog maakt wordt dat er zelfs puur wit en zwart in de foto terecht komt, dan spreek je over een hoog contrast foto.

Het betekent in dit geval dat de eerste foto van Aillas in het Kröller-Müller museum een hoog contrast foto is, en geen high-key. De foto van de eenden in de mist heeft geen extreme donkere tinten, en bestaat uitsluitend uit toonwaarden die rechts van het histogram zitten. Dat betekent dat dit wèl een high-key genoemd mag worden. Volgens de strikte definitie, welteverstaan.

Hoe zit het met low-key?

Ik heb als voorbeeld in het vorige hoofdstuk high-key gebruikt. Voor de low-key geldt natuurlijk exact hetzelfde. Alleen gaat het hierbij over de tegenovergestelde toonwaarden: de donkere aan de linkerkant van het histogram.

Ook de donkere foto van Aillas uit het begin van het artikel kunnen we dusdanig niet als low-key betitelen. Er zijn simpelweg witte delen in de foto aanwezig, en dat mag niet. In dat geval spreek je wederom om een hoog contrast foto. Ten minste, volgens de strikte definitie.

Maar bekijk de donkere foto van Aillas nogmaals, en vraag jezelf af of die foto echt een hoog contrast heeft, of dat eerder als een heel donkere foto aanvoelt. Wanneer je het zo bekijkt is die duidelijke scheidingslijn volgens de strikte definitie er in werkelijkheid niet.

Advertisements
Geen high- of low-key maar hoog contrast
Deze foto heeft overduidelijk een hoog contrast. De verdeling van lichte en donkere toonwaarden is redelijk gelijk verdeeld. Bovendien zitten er weinig middentonen in. Welbeschouwd zit deze foto precies tussen een high-key en low-key foto in.

High- en Low-key en toch hoog contrast

Een veel voorkomend probleem met high- en low-key in fotografie is het gebrek aan contrast. Wanneer een foto alleen uit lichte of donkere tinten bestaat, is er het risico dat de foto oninteressant gaat worden. Juist dat tegenovergestelde in toonwaarde kan de foto interessanter maken. Met andere woorden, heel donkere pixels in een high-key foto zou geen probleem moeten zijn. Net als hele lichte pixels in een low-key foto.

Iris in de studio low key
Dit studio portret van Iris heeft een donkere uitstraling, en juist het contrast dat door het verlichte deel van het gezicht ontstaat maakt de foto interessant.

Hoewel de strikte definitie van high- of low-key de aanwezigheid van de tegenoverliggende toonwaarden als het ware verbiedt, kan het dus interessant zijn om toch wat flexibel met deze definitie om te gaan. Zo lang je foto voor het overgrote deel licht of donker is, geloof ik dat je best mag spreken over een high- of low-key foto.

Mag je wel over- of onderbelichten?

Pas op met het bewust over- of onderbelichten van een foto wanneer je een high- of low-key foto wil maken. Voor je het weet ontstaat er clipping, het moment dat een groot deel van de pixels puur wit of zwart zijn. Dit wordt ook uitgebeten wit, of dichtgelopen zwart genoemd.

Hoewel de neiging er kan zijn om voor high- en low-key in fotografie puur wit of zwart op te zoeken, heeft dit volgens de strikte definitie niets met high- en low-key te maken. Een high-key foto heeft geen uitgebeten wit, zodat in alle delen van de foto details te zien zijn. Een low-key foto heeft dus ook geen geen dichtgelopen zwart. Ook in de donkere delen moet er detail te zien zijn.

zonsondergang met onderbelichting
Deze foto van een zonsondergang is geen low-key. Deze foto is simpelweg onderbelicht.

Hou hier dus altijd rekening mee wanneer je high- en low-key foto’s wil maken. Zorg dat je zoveel mogelijk details in je foto houdt. Bij bewust over- of onderbelichten zal dit vaak niet gaan omdat je dan al snel met clipping te maken hebt. De bovenstaande foto van de zonsondergang laat dit duidelijk zien. Het is een onderbelichte foto, en geen low-key.

High- en low-key in kleur

Afgezien van de onderbelichte zonsondergang zijn in dit artikel zijn alleen zwartwit foto’s gebruikt. Dat is niet zo vreemd, aangezien high- en low-key vaak heel goed werken bij zwartwit. Toch is het niet voorbehouden aan zwartwit. Je kunt dit soort foto’s ook uitstekend in kleur uitvoeren.

High- en low-key in fotografie
Een foto van de Groote Peel in high-key: er zijn vrijwel alleen lichte toonwaarden aanwezig in deze foto. Toch is de foto niet overbelicht.

Wanneer je een high- en low-key in kleur hebt, kan het wel verstandig zijn om je nabewerking in zwartwit uit te voeren. Het helpt je de foto te beoordelen in toonwaarden in plaats van kleur. het is immers niet altijd goed te zien in welk toonbereik een kleur zit.

Lees meer over het in zwartwit bewerken van je kleurenfoto
in mijn artikel
Zwartwit gebruiken om kleurenfoto’s te bewerken

High- en low-key in fotografie
Een landschap in een low-key uitvoering. Het overgrote deel van de toonwaarden liggen in het het donkere deel.

Beperkt je dus niet tot zwartwit als het op high-key of low-key fotografie uitkomt. Gebruik zeker ook kleur als je dit mooi vindt. Vaak zie je dan in high-key de pasteltinten verschijnen, wat een heel aparte sfeer teweeg kan brengen. Probeer echter te voorkomen dat je een overbelichte foto high-key gaat noemen, en een onderbelichte foto low-key. Want dat zijn dus niet dezelfde dingen.

Wat vind jij?

Wat kun jij vertellen over high-key en low-key in fotografie? Gebruik je het zelf ooit, en wanneer gebruik je het dan? Ik zie je reactie graag tegemoet, ook als je aanvullingen hebt, of andere gedachten over high-key en low-key.


bron: https://photo.stackexchange.com/questions/10232/what-does-it-mean-for-a-photograph-to-be-high-key

Deze berichten vind je misschien ook interessant

Abonneer
Laat het weten als er
guest
6 Reacties
Nieuwste
Oudste
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
trackback
1 maand geleden

[…] Daarvoor koos ik voor een donkere achtergrond om een low-key uitstraling te krijgen, iets waarover ik onlangs in een blogartikel heel uitgebreid op ingedoken ben. Een enkele flitser in een parabool reflector zou voldoende zijn, met als optie een haarlichtje. De […]

marwil
marwil
1 maand geleden

He Nando, ik gebruik het soms bij portretjes, meest eigenlijk bij mijn kleinkinderen. Verder ben ik niet zo’n portretfotograaf! Ik doe hier ‘n High key foto bij. De High key is van mijn kleindochter Lisa en is ‘n kleurafbeelding. Ik vind dat ze zo erg ‘teer en breekbaar’ over komt. Daartegen in Z/W werd het mij wat te hard. Ben benieuwd hoe jouw mening in deze is.Groet, marwil ter Horst

lisa.jpg
M Noorlander
M Noorlander
1 maand geleden

Dag Nando, Met interesse net jou onderzoek gelezen. Ik heb ook getobt met dit thema binnen de fotoclub. Wat ik zelf mooi vond aan mijn ingeleverde foto zat volgens anderen te hoog in contrast. Ookal ging het om wat boomstronkjes in het water. Maar bracht ik de foto terug naar de zachte/lichte waarden, dan vond ik persoonlijk de foto minder aantrekkelijk worden terwijl hij dan wel voldeed aan high key. (Mijn smaak is dus kennelijk wat pittiger) Ik acht het daardoor dus zeer waarschijnlijk dat bedoelde foto moet worden ingedeeld bij hoog contrast foto. Veel echt wit, wat grijs en… Lees verder »

Laatst bewerkt op 1 maand geleden door M Noorlander
M Noorlander
M Noorlander
Antwoord aan  nandoonline
1 maand geleden

Vandaag op stap geweest Nando. Overigens bedankt voor je moeite mijn punten te beantwoorden. Leerzaam. Er komt zeker ook gevoel bij kijken hoe je tegen een foto aankijkt. En inderdaad is het soms wat verwarrend wat nou als werkelijkheid wordt gezien door iedereen. Vanmiddag heb ik bewust high key foto’s willen maken volgens jou histogram waarden voor high key. Dus niet over het midden heen willen gaan bij highkey. Helaas niet gelukt. Die boomstronkjes in het water en het donkere water zelf zijn de schuldigen.. Overbelichten had gekund maar op basis van: geen details wegbelichten heb ik dat niet gedaan.… Lees verder »

6
0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x