Parallax correctie voor panorama’s

Parallax correctie voor panorama’s

Maak je wel eens panorama foto’s? Dan heb je misschien wel eens gezien dat er delen van de foto fouten bevatten. Met name dingen die dichtbij zijn passen niet goed aan elkaar. Deze fouten komen door parallax, omdat ze tijdens het roteren van de camera hun positie ten opzichte van de achtergrond veranderen. Om deze fouten te voorkomen moet je zorgen voor parallax correctie voor panorama’s.

Wat is parallax? 

Panorama’s maken is een leuke bezigheid. Maak een aantal foto’s rondom en plak deze foto’s later (digitaal) aan elkaar tot één grote foto. Het is de manier om weidse landschappen op de foto te krijgen.

Een panorama foto van 8 foto's op 17mm brandpunt
360° panorama op een open plek in het bos (8 foto’s met 17mm op een full-frame)

Er bestaat echter zoiets als parallax. Dit is simpel gezegd het verschuiven van onderwerpen ten opzicht van de achtergrond als de camera gedraaid wordt.

Parallax kan eenvoudig zichtbaar worden gemaakt. Zet twee objecten achter elkaar, een eindje van elkaar af, en kijk er naar met één afgedekt oog. Dek vervolgens het andere oog af en zie hoe deze twee objecten ten opzichte van elkaar verschoven zijn. Dit wordt parallax genoemd.

Dit effect kan een probleem geven bij het aan elkaar plakken van de foto’s voor een panorama. En er is een manier om dit te corrigeren. In dit artikel ga ik uitleggen hoe dat moet gebeuren.

Parallax fout door het roteren van de camera

In de onderstaande foto is een eenvoudige basisopstelling te zien die gebruikt wordt voor het maken van een panorama. De camera is op een statief gemonteerd dat precies waterpas staat en de mogelijkheid heeft om te roteren. Ik maak gebruik van een L-bracket om de camera vertikaal te gebruiken zodat er zoveel mogelijk op de foto komt. Uiteraard is het geen probleem om de camera horizontaal te gebruiken.

Lees meer over de reden waarom een camera voor panorama’s het beste verticaal gehouden kan worden:
https://www.nandoonline.com/voorkomen-van-lange-smalle-panorama-fotos/

Een panorama opstelling zonder parallax correctie
Setup zonder parallax correctie

De camera is exact horizontaal geplaatst met behulp van de waterpas op het statief. De camera staat op deze manier recht boven de rotatie as, waardoor deze nu recht onder de plaats waar de sensor in de camera zit. In de onderstaande animatie is de rotatie zichtbaar gemaakt.

Roteren van de camera op de verkeerde manier

Ik heb twee objecten precies achter elkaar geplaatst en gefotografeerd in de drie standen die in het bovenstaande plaatje zijn geïllustreerd. In deze drie foto’s wordt de parallax fout zichtbaar.

Parallax fouten door het verkeerd roteren van de camera
Parallax fouten

Zoals duidelijk te zien is verschuiven de twee objecten ten opzichte van elkaar. Het aan elkaar plakken van deze drie opnamen levert een groot probleem op. Het zal leiden tot de zogenaamde ‘stitch-fouten’, ofwel ‘plakfouten.’  Vooral als het voorste object heel dicht bij is en het andere object ver is het effect heel sterk aanwezig.

Het nodal point

Om het simpel te houden: parallax kan voorkomen worden door te roteren rond het punt waar de lichtstralen die door de lens gaan elkaar kruisen. Dit punt wordt het pupil intrede punt genoemd. Andere benamingen zijn intrede punt, nodal punt, of anti-parallax punt.

De bovenstaande termen worden te pas en onpas gebruikt bij het omschrijven van parallax oplossingen bij panorama’s. Het zijn allemaal termen uit de optica die in feite niet ter zake doen om het probleem op te lossen. Ik gebruik de naam nodal point omdat dit de meest gebruikte naam voor het de plek is, waar we de camera om moeten roteren.

Parallax correctie voor panorama's - zorg dat de rotatie as op de goede plek zit
nodal point of anti-parallax-punt van het objectief

Om panorama opnamen te maken zonder parallax fouten, is het belangrijk om te weten waar het nodal point van je objectief zich bevindt. Dit zou je op internet kunnen opzoeken, maar het is ook mogelijk om dit zelf te bepalen.

Een nodal slide voor parallax correctie bij het maken van panorama’s

Het is belangrijk om je camera uit de rotatie-as van je statief te plaatsen. Die rotatie-as moet door je nodal point gaan. Om dit voor elkaar te krijgen heb je een hulpstuk nodig: een nodal slide.

Een nodal slide is een heel simpel hulpmiddel waardoor je de parallax kunt voorkomen. Je moet er natuurlijk wel voor zorgen dat ze op je statief passen. Let dus altijd op de juiste aansluiting.

Nodal point zelf bepalen

De camera is in de onderstaande foto op een nodal slide geplaatst. Je ziet hoe de camera uit de rotatie as van het statief is gehaald. Deze as loopt nu door het nodal point van het objectief. In de animatie zie je hoe de rotatie met de nodal slide eruit ziet.

Parallax correctie voor panorama's met een nodal slide
Panorama setup met parallax correctie
Roteren van de camera op de goede manier, om het nodal point

Zoals in de geanimeerde afbeelding te zien is, roteert de camera nu op een geheel andere manier. Als ik dan vervolgens dezelfde drie opnamen van de twee objecten die achter elkaar staan maak, is het verschil duidelijk te zien. De objecten verschuiven nu niet meer ten opzichte van elkaar.

Parallax correctie voor panorama's
Parallax correctie

Waar het nodal point van jouw abojectie zich bevindt, kun je uitzoeken door dit stap voor stap uit te proberen. Zo lang er nog verschuiving tussen de twee objecten zijn, is de juiste plek nog niet gevonden. Door de camera iets verder, of minder ver uit het centrum te verschuiven, vind je uiteindelijk het juiste punt.

Dit kost even wat werk, maar het is eenmalig. Doe dit voor elk objectief waarmee je panorama’s gaat maken, of denk te gaan maken. Denk er ook aan, dat het nodal point kan verschuiven als je in- of uitzoomt.

Misschien dat de nodal points van de objectieven die je hebt op internet te vinden zijn. Maar ik zou zeker adviseren om het toch even te controleren.

Deze pagina bevat affiliate links
Ben je van plan om een aankoop te doen, gebruik dan de links op deze pagina.
Zo krijg ik een kleine vergoeding waarmee ik deze site kan bekostigen. Dank je wel

16
Leave a Reply

avatar
12 Comment threads
4 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
8 Comment authors
Bart TellingMr Marc VannesteGeert JWillem.Patrick Recent comment authors
  Abonneer  
nieuwste oudste
Abonneren op
trackback

[…] dit objectief kunnen werken, is een macro rail zeker aan te raden. Gelukkig kon ik die maken van mijn nodal slide, die ik normaal gesproken voor panorama fotografie […]

Bart Telling
Gast
Bart Telling

Bedankt voor de heldere uitleg. Hoef ik bij panorama geen voorgrond meer te mijden

trackback

[…] Zoals in de bovenstaande foto te zien is kan een smalle foto voorkomen worden door de camera niet horizontaal te gebruiken, maar verticaal.  Ik zal dit in dit artikel laten zien aan de hand van een 360° panorama dat ik vandaag in het park om de hoek heb gemaakt. De apparatuur die ik gebruikt heb is een Canon EOS 5D  met EF 17-40mm f/4L objectief, en een Really Right Stuff panoramakop met nodal slide voor de parallax correctie. […]

Mr Marc Vanneste
Gast
Mr Marc Vanneste

hi tx voor de goede uitleg… graag had ik geweten of je een macro slide (https://www.kamera-express.nl/product/12190116/falcon-eyes-macro-instelslede-pro-ca-t1215) ook kunt gebruiken als een nodol slide…. zo kan ik deze slide gebruiken voor micro – en voor panorama fotografie?

Geert J
Gast
Geert J

Inmiddels in 2018 en deze uitleg is nog steeds TOP. Ik heb zojuist van Falconeyes “PH-360 Panorama System” aangeschaft en ik moet zeggen: de prijs valt mij mee (193 euri) en het is een uitgebreid en zeer stabiel systeem en het werkt perfekt.

trackback

[…] RRS nodal slide […]

Willem.
Gast
Willem.

Yep, alweer een verhelderende uitleg.

Patrick
Gast

Mooi gereedschap om de foto’s te maken. Schrik wel van de prijs van dat spul….

Gerard
Gast
Gerard

Dat heb je op een mooie manier duidelijk gemaakt! Leuk om te lezen, juist nu we dit vorige week op de fotocursus hebben gehad. Ik probeer nu zo te gaan werken door de camera op een macroslede te zetten. Hopelijk is die lang genoeg.

Gaab
Gast

Jaa, ik denk zeker dat meerdere fotoclubs dat zeer interessant zouden vinden!

%d bloggers liken dit: