Kleurenfoto's omzetten naar zwartwitfoto's

figuur 2: My Colors Menu op de Canon Powershot A710IS waar gekozen kan worden voor zwartwitfoto's
Figuur 2:
My Colors Menu op de Canon Powershot A710IS
waar gekozen kan worden voor het maken van zwartwitfoto's

De laatste tijd kies ik steeds vaker voor het maken van zwartwit foto's. Met name met mijn concertfoto's vind ik dit een grote meerwaarde geven, aangezien de vele gekleurde spotlights een onnatuurlijk kleurpallet tot gevolg heeft. Maar niet alleen bij concertfoto's kan het ontbreken van kleur de foto mooier maken. Portretten worden al vaak in zwartwit gemaakt, dat is algemeen bekend. Maar ook andere takken van fotografie zoals landschappen kunnen een bijzondere sfeer krijgen als ze zonder kleur worden uitgevoerd. Contrasten worden zichtbaar, compositie is veelal belangrijker, en dat allemaal omdat we bij zwartwit niet afgeleid worden door kleur.

Vroeger was het eenvoudig. Er werd een zwartwit negatieffilm gebruikt. Het was een bewuste keuze. Ondanks dat we nu met de digitale camera's zonder enige moeite kunnen wisselen blijft de keuze voor zwartwit een bewuste. Misschien zelfs nog meer dan vroeger want zoals ik al schreef: de kleuren leiden af. Sterker nog, het kan niet kleurrijk genoeg, wat duidelijk naar voren komt in de overgesatureerde tonemapping die een trendt lijkt te zijn geworden.
En als er dan gekozen wordt voor zwartwit, is het de vraag hoe we die kleurenfoto op het geheugenkaartje op de beste manier kunnen transformeren tot een mooie zwartwit foto.

In dit artikel ga ik uit van enige basiskennis Photoshop waaronder het werken met (Adjustment) Layers en Blending Opties.

Monochroom fotograferen

figuur 3: Pictures styles op de Canon EOS 1DmkIII waar gekozen kan worden voor zwartwitfoto's
Figuur 3:
Pictures styles op de Canon EOS 1DmkIII
waar gekozen kan worden de foto's in zwartwit op te slaan

Elke digitale camera, of deze nu honderd euro kost of achtduizend euro, geeft de mogelijkheid tot het maken van zwartwit foto's. Een simpele instelling zorgt ervoor dat de gemaakte foto's direct als zwartwit beeld op de geheugenkaart worden opgeslagen. Dit is natuurlijk gemakkelijk, maar het heeft twee grote nadelen. Als eerste, je moet bewust kiezen voor het maken van zwartwit foto's want eenmaal gemaakt kan de foto niet meer terug naar de kleurenversie. De tweede reden is de manier hoe de foto omgezet wordt naar zwartwit. Over het algemeen zijn de recht-uit-de-camera zwartwitfoto's erg grijs en contrastloos. Natuurlijk zijn bij een aantal camera's parameters in te stellen waardoor dit bij te sturen is, maar over het algemeen is het resultaat niet geheel optimaal. Dit geldt vanzelfsprekend uitsluitend als de gemaakte foto als JPEG wordt opgeslagen. Het is natuurlijk niet van belang als er in RAW formaat gefotografeerd wordt.
Daarom mijn advies; fotografeer altijd in kleur en zet de foto's met een fotobewerkingsprogramma om naar zwartwit als dit gewenst is.

De manier(en)

Er zijn veel manieren om een foto via een fotobewerkingsprogramma om te zetten naar zwartwit. Er zijn even zoveel soorten fotobewerkingsprogramma's beschikbaar. Het is daarom ondoenlijk om deze allemaal te behandelen. Sterker nog, vrijwel alle manieren zijn goed, zei dat de ene meer werk met zich meebrengt dan een ander. Ik kan alleen laten zien welke manier ik uitgeprobeerd heb, welke ik ben gaan gebruiken en wat de reden voor deze keuze is.
De volgende manieren zal ik aan bod laten komen:

  1. Convert to Grayscale
  2. Desaturate
  3. Lab-colors
  4. Kleurkanaal isoleren
  5. Calculations
  6. Channel Mixer
  7. Hue-Saturation

De keuze voor welke manier het beste bevalt zal voor iedereen anders (kunnen) zijn. Het is veelal een kwestie van uitproberen en oefenen waarna al snel een voorkeur zal groeien.

Alle foto's in dit artikel linken naar een grotere versie.

1. Recht uit de camera

Zoals ik reeds vermelde is dit af te raden. Natuurlijk zijn er wat instellingen die op de camera in te stellen zijn, die van invloed zijn op de kwaliteit van de zwartwit omzetting, maar dit is altijd beperkt. En natuurlijk heeft de keuze van een definitief karakter: terug naar kleur zal nooit meer kunnen. Dit wordt ook wel destructieve fotobewerking genoemd.
Ik heb een aantal figuranten bereidt gevonden om te poseren in een kleurrijk landschap. Van dit landschap heb ik twee foto's gemaakt: één in kleur en een in monochroom (zie figuur 3). Deze foto's zijn zonder enige nabewerking in dit artikel gebruikt, afgezien van de omzetting van RAW naar JPG en het verkleinen om het op internet toonbaar te maken (met de bijbehorende verscherping). Er zijn geen correcties van kleur of contrast uitgevoerd: in feite zijn dit dus de beelden recht uit de camera. In de onderstaande figuur 4 en 5 zijn deze twee foto's weergegeven.

Figuur 4: een kleurrijk gezelschap als uitgangspositie
Figuur 4:
een kleurrijk gezelschap als uitgangspositie
geen post-processing: recht uit de camera
Figuur 5: monochroom instelling op de camera
Figuur 5:
monochroom instelling op de camera
geen postprocessing: recht uit de camera

Op het eerste oog lijkt het een redelijk goede zwartwit foto, maar als we nauwkeuriger kijken is te zien dat het een fantasieloze foto is geworden zonder enig contrast of diepte. Dat kan en moet dus beter kunnen. Let daarbij vooral op de kleurrijke details in de foto.
Een goede omzetting naar zwartwit gebeurd dus op de computer. Zie dit als een digitaal equivalent van een donkere kamer. Met de foto uit figuur 4 ga ik de zwartwit omzettingen uitvoeren die ik genoemd heb, waarbij ik na de omzetting geen enkele correctie of fotobewerking meer toepas.

2. Convert to Grayscale

In een foto zit de kleurinformatie verdeeld over drie kleurlagen: rood, groen en blauw (RGB). Dit is in feite vergelijkbaar met zeefdrukken of printen. De drie kleuren hebben elk een eigen histogram (per laag 256 intensiteiten) die gecombineerd het uiteindelijk kleurenplaatje opleveren.
Met de methode Convert to Grayscale wordt de kleurinformatie verwijderd door de drie histogrammen te combineren tot één enkel histogram van grijswaarden. Dit kan in het menu van Photoshop via Image - Mode - Grayscale. Hoe het programma dit precies doet is niet belangrijk, het eindresultaat wel. Mocht het programma 'Discard Other Channels' vragen, klik dan op Yes. Over het algemeen genomen zal de foto letterlijk omgezet zijn naar grijswaarden: er ontbreekt echt zwart of wit waardoor de foto er dof en grijs uitziet (figuur 6).

Om verder met deze foto te gaan werken, of om deze op de juiste manier op te slaan, moet de foto opnieuw omgezet worden naar een RGB afbeelding. Opnieuw gaat dit via hetzelfde menu: Image - Mode - RGB color. Eenmaal uitgevoerd zal de kleurinformatie definitief uit de foto verwijderd zijn. Net zoals de omzetting recht uit de camera is dit een destructieve bewerking.

Figuur 6: omzetting naar zw met grayscale
Figuur 6:
omzetting naar zw met convert to grayscale en vervolgens opnieuw naar RGB
Figuur 7: een simpele desaturate
Figuur 7:
een simpele desaturate. zwartwit met één druk op de knop

3. Desaturate

Een betere methode is het verwijderen van kleurinformatie door middel van Desaturate. Deze optie is te vinden in het Photoshop menu onder Image - Adjustments - Desaturate.
Ook deze manier is destructief te noemen omdat eenmaal toegepast de foto niet meer terug naar kleur omgezet kan worden. Zoals in figuur 7 te zien is blijkt de samenvoeging van de drie kleurenlagen anders te zijn verlopen dan met de vorige methode. Ogenschijnlijk levert deze manier een verbetering op, hoewel het eindresultaat nog steeds te grijs en contrastloos is.

Desaturate is ook via een alternatieve manier te bereiken. In het menu is de optie Hue-Saturation beschikbaar (Image - Adjustements - Hue-Saturation) waar door middel van de middelste slider (Saturation) op 0 te zetten hetzelfde resultaat te behalen valt. En wanneer dit ook nog via een New Fill or Adjustment Layer in het layers-pallet gedaan wordt, is dit een niet destructieve methode geworden. Deze methode zal bij punt 8 uitgebreider aan bod komen.

4. Lab-colors

Mijn inziens is dit een vreemde eend in de bijt. In feite wordt met deze methode de kleurinformatie op een andere manier verwijderd dan in de bovenstaande methoden. Het behaalde eindresultaat zal uiteindelijk omgezet moeten worden naar een grayscale plaatje, en vervolgens - net als bij 'Convert to Grayscale' - naar een RGB om er verder mee te kunnen werken.

Figuur 8: stap 1 - convert to lab-color en open het channel pallet
Figuur 8:
stap 1 - convert to lab-color en open het channel pallet om channel a te deleten
Figuur 9: stap 2 - verwijder het alpha 2 channel en convert to grayscale
Figuur 9:
stap 2 - verwijder het alpha 2 channel en convert to greyscale
Figuur 10: Het resultaat van een zw omzetting via de lab-color methode
Figuur 10:
Het resultaat van een zw omzetting via de lab-color methode

De omzetting gebeurd door middel van de volgende stappen:

  1. convert to lab-color (image - colors - labcolor) (figuur 8)
  2. verwijder channel a in het channels pallet
  3. verwijder channel alpha 2 in het channels pallet (figuur 9)
  4. convert to grayscale
  5. convert to RGB

Deze methode leek in eerste instantie een aantrekkelijke manier, maar het resultaat is veelal overeenkomstig met de minder bewerkelijke desaturate: grijs en fantasieloos. Aangezien de methode bovendien destructief te werk gaat en alle kleurinformatie definitief verwijderd wordt, ben ik daar niet verder mee door gegaan.

5. Kleurkanaal isoleren

Ik heb de kleurkanalen al eerder genoemd. Er zijn drie kleurkanalen: rood, groen en blauw. Elk kanaal levert voor de betreffende kleur de luminiscentiewaarden van 0 tot 255, zoals we die in het histogram terug kunnen zien. Photoshop laat in het Channels Pallet deze drie kanalen zien. Als dit kanaal in het Channels Pallet geselecteerd wordt, kan dit geheel als aparte laag naar het Layers Pallet gekopieerd worden. Op deze manier kan een zwartwit foto verkregen worden die als het ware door het betreffende kleurfilter gefotografeerd is (figuur 11, 12 en 13).

Figuur 11: het rode kleurkanaal geselecteerd
Figuur 11:
alleen het rode kleurkanaal geselecteerd
Figuur 12: het groene kleurkanaal geselecteerd
Figuur 12:
alleen het groene kleurkanaal geselecteerd
Figuur 13: het blauwe kleurkanaal geselecteerd
Figuur 13:
alleen het blauwe kleurkanaal geselecteerd

Zoals in de bovenstaande schermafbeeldingen te zien is, geeft elk kleurkanaal een eigen contrast. In figuur 14 heb ik deze naast elkaar gezet voor een goed vergelijk. De grijze afbeeldingen die we tot nu toe gezien hebben kunnen we alleen nog in het rode kleurkanaal terugvinden. Met name het blauwe kleurkanaal geeft een groter contrast, wellicht in sommige delen teveel zelfs. Het mooiste zou zijn als we deze drie kleurkanalen kunnen combineren tot één enkele afbeelding. Dit is natuurlijk mogelijk door twee of drie kleurkanalen afzonderlijk in layers over elkaar te leggen en door middel van maskers en blendingopties naar een eindresultaat te werken.
Maar natuurlijk zou Photoshop Photoshop niet zijn als daar geen goede tools voor aanwezig zijn. De hierop volgende methoden maken gebruik van de hier geschetste mogelijkheden.

Figuur 14: de drie kleurkanalen en hun zwartwit variant naast elkaar gelegd
Figuur 14:
de drie kleurkanalen en hun zwartwit variant naast elkaar gelegd. Zie de verschillen die de drie RGB kleuren teweeg brengen.

Het voordeel van deze manier van werken is de non-destructieve manier. Op elk gewenst moment kan terug gegrepen worden naar de kleurversie, die nog steeds bestaat. Alle methoden die nu volgen werken non-destructief, en hebben alleen daarom al de voorkeur boven de methoden die hiervoor de revu zijn gepasseerd.

6. Calculations

figuur 15: calculations window in Photoshop CS2
Figuur 15:
calculations window in Photoshop CS2

Dit is de eerste methode die volledig gebruik maakt van een niet destructieve manier van zwartwit omzetting en tegelijkertijd verrassende resultaten kan opleveren. Dit wordt gedaan door één of meerdere kleurkanalen te combineren. Photoshop heeft hiervoor (onder andere) de optie Calculations, die in het menu te vinden is onder Image - Calculations. Eenmaal geopend verschijnt een venster met daarin diverse opties (figuur 15).

Met Calculations is het mogelijk om twee lagen van elk één kleurkanaal samen te voegen met behulp van een Blending Mode. De kracht van deze tool is, dat het samenvoegen ook mogelijk is tussen twee verschillende bestanden en/of layers. Dat gaat natuurlijk verder dan het doel waarvoor Calculations hier gebruikt gaat worden, en om eerlijk te zijn heb ik deze mogelijkheden ook nooit benut of uitgeprobeerd.
Uit het voorbeeld in figuur 15 wordt al snel duidelijk hoe het werkt. Er zijn twee Sources die in dit geval de foto zelf moeten zijn. Van beide Sources kan een kleurkanaal (Channel) gekozen worden waarna de gewenste Blending Mode gekozen wordt. Eventueel kan de dekking (Opacity) nog aangepast worden. Met Preview aangevinkt is direct het effect van de instelling op de foto te bekijken (figuur 16).

Figuur 16: zwartwit via calculations met preview aan in actie
Figuur 16:
zwartwit via calculations met preview aan in actie
Figuur 17: resultaat van calculations uit channels naar layers gekopieerd
Figuur 17:
resultaat van calculations uit channels naar layers gekopieerd

Zoals in figuur 15 te zien is zal het resultaat als een extra kanaal in het Channel Pallet gemaakt worden. Dit is natuurlijk niet zo verwonderlijk omdat Calculations met de kleurkanalen zelf werkt. Dit betekent dat na toepassen van Calculations het resultaat uit het Channels Pallet naar het Layers Pallet gekopieerd zal moeten worden. Dit kan op de manier zoals het bij de afzonderlijke kleurkanalen reeds is uitgelegd; het hele beeld selecteren en kopiëren naar het Layers Pallet. Het resultaat is dan zoals in figuur 17 te zien is.

De oplettende lezer zal opmerken dat dit in feite de uitgebreidere bewerking van de vorige optie is, waar handmatig met de verschillende kleurkanalen gewerkt wordt. Alleen is Calculations beperkt tot slechts twee kleurkanalen.

7. Channel Mixer

figuur 18: channel mixer window in Photoshop CS2
Figuur 18:
channel mixer window in Photoshop CS2

Mijn favoriete manier van zwartwit foto's produceren is het gebruik van de optie Channel Mixer. Wederom gaat het hier over het mengen van verschillende kleurkanalen tot een gewenst eindresultaat, maar daar waar Calculations bij twee lagen ophoudt, gaat Channel Mixer een stapje verder door alle drie de lagen in het geheel te betrekken. Door per kleur de intensiteit via een slider te vermeerderen of verminderen (figuur 18) is een heel breed scala aan mogelijke zwartwitomzettingen te verkrijgen.

Channel Mixer is bereikbaar via het menu, maar beter nog is het activeren van deze mogelijkheid via de optie New Fill or Adjustment Layer in het Layers Pallet. Dit is het half wit/half zwarte cirkeltje onderaan. Photoshop maakt hiermee een aparte adjustmentlayer boven de geselecteerde laag aan, waarin de instellingen van de gekozen Adjustment Layer opgeslagen worden. Het is later altijd mogelijk om de instellingen van deze Adjustment Layer aan te passen door erop te dubbelklikken.

Als we het Channel Mixer window in figuur 18 bekijken is te zien dat de optie monochroom aangevinkt staat. Dat is het eerste dat moet gebeuren. Het Output Channel moet Gray zijn. De uitgangspositie van de sliders geeft voor de kleur rood 100% en de rest van de opties zijn allemaal 0%. Deze waarden gaan we veranderen, maar let op: de som van de percentages moet (ongeveer) 100% blijven. Dit is heel belangrijk, omdat een hogere waarde delen van het beeld zal gaan clippen: met andere woorden, er gaat informatie verloren. In figuur 19, 20, 21 en 22 heb ik een aantal mogelijk instellingen weergegeven (klik op de foto voor een vergroting) waaruit al snel zal blijken hoe flexibel deze manier van werken is.

Figuur 19: een mogelijke instelling bij channelmixer
Figuur 19:
een mogelijke instelling bij channelmixer: dit zijn de standaard instellingen
er is alleen het rode kleurkanaal zichtbaar
Figuur 20: een mogelijke instelling bij channelmixer
Figuur 20:
een mogelijke instelling bij channelmixer: 70% blauw met 30% rood
Figuur 21: een mogelijke instelling bij channelmixer
Figuur 21:
een mogelijke instelling bij channelmixer: 68% groen en 32% blauw
Figuur 22: een mogelijke instelling bij channelmixer
Figuur 22:
een mogelijke instelling bij channelmixer: nadruk op groen met meer dan 100%, waarbij blauw compenseert.

Welke instellingen het mooiste beeld geven is erg afhankelijk van de foto en het gewenste resultaat. Er is geen goed of fout, op voorwaarde dat de som van percentages rond de 100% ligt. En in sommige gevallen is daar zelfs van af te wijken.

figuur 23: gebruik add new adjustmentlayer in het layers pallet voor het activeren van hue-saturation
Figuur 23:
gebruik add new adjustmentlayer in het layers pallet
voor het activeren van hue-saturation

8. Hue-Saturation

Als laatste wil ik de methode van twee Hue-Saturation layers behandelen. Onlangs heb ik deze nogmaals naast de Channel Mixer methode gelegd, maar ik persoonlijk vind de Channel Mixer prettiger en flexibeler werken. Desalniettemin laat ik deze toch zien omdat het een redelijk eenvoudige manier is die grotendeels overeenkomt met de Channel Mixer. Het grote verschil zit in het feit dat de afzonderlijke kleurkanalen niet of moeilijk onafhankelijk van elkaar aan te passen zijn, en dat er meer handelingen vereist zijn om het resultaat te behalen.

De Hue-Saturation methode is in feite een verlengstuk van de doodnormale Desaturate die ik eerder al behandeld heb. We starten namelijk met het desatureren van de foto, waarna een tweede correctiestap uitgevoerd zal worden. Alleen zal de Desaturatie niet, zoals eerder beschreven is, via het menu Image - Desaturate gebeuren, maar met behulp van de Hue-Saturation functie.

Zoals ik bij Channel Mixer al liet zien, moet de Hue-Saturation niet via het normale menu, maar via de Add New Fill or Adjustment Layer knop onderaan het Layers Pallet (figuur 23) geopend worden. In het popup menu moet de Saturation slider helemaal naar 0 verplaats worden (figuur 24). Open de tweede Hue-Saturation Adjustment Layer op dezelfde manier, en plaats deze layer tussen de 'Background' en de eerste Hue-Saturation Adjustment Layer. Zet van deze tweede layer vervolgens op Blending Mode Color (figuur 25). Het is deze tweede Hue-Saturation laag waarmee het uiterlijk van de zwartwit foto gaan aanpassen.

Figuur 24: maak een standaard zwartwit met saturation op 0 in het hue saturation menu
Figuur 24:
maak een standaard zwartwit met saturation op 0 in het hue saturation menu
Figuur 25: een tweede hue-saturation laag tussen net boven de background-layer op color blending mode
Figuur 25:
een tweede hue-saturation laag tussen net boven de background-layer op color blending mode

Deze extra Hue-Saturation Adjustment Layer voegt nu nog niets aan de foto toe. Door deze layer opnieuw te openen is het mogelijk om de instellingen van de Hue-Saturation aan te passen. Door de Hue-slider te verschuiven kunnen we real-time zien hoe het uiterlijk van de foto veranderd. In figuur 26, 27 en 28 zijn een paar voorbeelden daarvan zichtbaar. Natuurlijk kan ook de Saturation-slider gebruikt worden om het gewenste resultaat te behalen (figuur 29). Let op de verschillen in zwartwit uiterlijk in deze foto's.

Figuur 26: een mogelijke instelling bij hue saturation
Figuur 26:
een mogelijke instelling bij hue saturation door de hue-slider positie te veranderen
Figuur 27: een mogelijke instelling bij hue saturation
Figuur 27:
een mogelijke instelling bij hue saturation door de hue-slider positie te veranderen
Figuur 28: een mogelijke instelling bij hue saturation
Figuur 28:
een mogelijke instelling bij hue saturation door de hue-slider positie te veranderen
Figuur 29: een mogelijke instelling bij hue saturation
Figuur 29:
een mogelijke instelling bij hue saturation door de behalve de hue-slider
ook de positie van de saturation slider te veranderen

Andere methoden

Ongetwijfeld zullen er nog legio mogelijkheden zijn, of combinaties van mogelijkheden, al dan niet via diverse plugins, om een foto in zwartwit te transformeren. Ik ben echter van mening dat Photoshop standaard al uitgerust is met een aantal mooie doch eenvoudige manieren die een soms verbluffend resultaat kunnen opleveren. Daar zijn geen (dure) alternatieven voor nodig. Voor zover ik begrepen heb, bevatten de nieuwe versies Photoshop Creative Suite alweer nieuwe methoden om kant en klare zwartwit plaatjes te produceren. Deze zullen echter allemaal gebasseerd zijn op de methoden die hier beschreven zijn. Ik, voor mijzelf, heb het gevoel dat ik met de Channel Mixer volledige controle over de foto blijf houden, en dat bevalt me. Zoals ik al eerder geschreven heb: dit kan voor iedereen anders zijn. Normaals, er is geen foute methode.

Een stapje verder

Is er meer?
Jazeker. Ik heb regelmatig foto's waarin in sommige delen een zwartwit vanuit het rode kleurkanaal het beste beeld oplevert, terwijl andere delen van de foto het blauwe kleurkanaal het beste resultaat oplevert. Als ik dan uitga van de Channel Mixer methode, mijn favoriete methode, moet ik rekening houden met de beperkingen: ik moet de opgetelde waarde van de drie kleurkanalen rond de 100% houden. In dat geval kan er eenvoudig gebruik gemaakt worden van twee Channel Mixer Adjustment Layers, elk met zijn eigen instelling, en een masker. Zodoende is het mogelijk om het uiterste uit een foto te halen.
Van deze techniek heb ik tot slot een soort praktijkvoorbeeld gemaakt. In dit geval bedank ik mijn Playmobil-figuranten uit de voorbeelden hierboven voor hun geduld en medewerking, en stap ik over op een landschapsfoto die ik ga omzetten naar zwartwit met behulp van de Channel Mixer methode (figuur 30).

figuur 30: een landschapsfoto die in zwartwit omgezet gaat worden
Figuur 30:
een landschapsfoto die in zwartwit omgezet gaat worden met behulp van twee channel-mixer layers en een masker
figuur 31: stap 1 is een zwartwit omzetting voor de lucht waarbij het gras te licht wordt
Figuur 31:
stap 1 is een zwartwit omzetting voor de lucht waarbij het gras te licht wordt

Door het blauwe kanaal helemaal negatief te maken wordt alles wat blauw is mooi donker, in dit geval de lucht. Dit moet natuurlijk gecompenseerd worden want de waarde van alle kanalen opgeteld wil ik in de buurt van de 100% houden. Door zowel het rode als het groene kanaal op 100% te zetten lukt dit prima. Ik noem deze layer voor het gemak de lucht-layer. Het resultaat is wel dat het gras veel te licht wordt (figuur 31) waardoor de foto niet langer in balans is.
Het gras zou ik in kunnen corrigeren door Curves toe te passen. Ik kies er echter voor om dit niet te doen (Curves sterk toepassen levert degradatie van de kwaliteit op) en een extra Channel Mixer Adjustment Layer te gebruiken.
Allereerst maak ik de bestaande lucht-layer onzichtbaar en voeg de tweede Channel Mixer Adjustment Layer toe. Ditmaal laat ik me niet afleiden door de lucht en zorg dat het gras er mooi uit gaat zien (figuur 32). Deze nieuwe layer wordt nu natuurlijk de gras-layer genoemd.

figuur 32: stap 2 is een zwartwit omzetting voor het gras waarbij we niet op de andere delen van de foto letten
Figuur 32:
stap 2 is een zwartwit omzetting voor het gras waarbij we niet op de andere delen van de foto letten
figuur 33: stap 3 is het maken van een masker op de weer zichtbaar gemaakte eerste adjustmentlayer
Figuur 33:
stap 3 is het maken van een masker op de weer zichtbaar gemaakte eerste adjustmentlayer
waarbij de tweede nu op onzichtbaar is gezet

Nu kan ik een masker toevoegen om het gras uit de gras-layer in de lucht-layer zichtbaar te maken. Daarvoor verwissel ik de zichtbaarheid van de twee layers en ga in het masker van de lucht-layer met een zwarte brush het gras weer een kleur geven (figuur 33). Het is natuurlijk mogelijk om de gras-layer wel zichtbaar te houden, maar nu kan ik beter zien welke delen ik in het masker bewerk. Ik gebruik als eerste een grote brush op 100% dekking en 0% hardheid, en schakel daarna over op een nog grotere brush met een dekking tussen de 30% en 50% voor de overgang.
Als ik tevreden ben maak ik de gras-layer weer zichtbaar en de zwartwit bewerking is klaar.(figuur 34)

figuur 34: eindresultaat van de bewerking met twee channel-mixer layers
Figuur 34:
eindresultaat van de bewerking met twee channel-mixer layers

Zoals in het voorbeeld te zien is, laat ik de gras-layer de gehele foto bedekken, ook het lucht-deel. Dit is mogelijk zonder dat de onderliggende zwartwit-omzetting beïnvloed wordt. Immers, de Channel Mixer werkt met de kleurkanalen, en die heb ik er in dit voorbeeld al uitgehaald met de lucht-layer.

Tot slot

Laatst las ik in een forum iemand roepen dat hij de regels gebroken had door een landschapsfoto in zwartwit te maken. Ik moet er haast wel vanuit gaan dat dit een grap is geweest, maar het geeft wel enigszins aan hoe de gedachten zijn over zwartwit fotografie. Portretten in zwartwit zijn nog wel gemeengoed, maar bij landschappen lijkt het door de meesten gemeden te worden. Deels is dit te wijten aan de drang naar de kleurrijke, vaak overgesatureerde foto's, maar deels ook omdat de zwartwit foto's die via de eenvoudige 'druk-op-de-knop' methode verkregen zijn, vaak oninteressant ogen. Hopelijk heb ik hiermee laten zien dat dit ook anders kan zijn.

© nandOOnline webdesign en fotografie
Volgen van de tutorial is vrij. Gebruik van teksten en foto's uitsluitend in overleg.
www.nandoonline.com