Witbalans in de camera vergeleken met Lightroom

Wie mij volgt zal ongetwijfeld weten dat ik de voorkeur heb aan een vast ingestelde witbalans. Ik hou er niet van om de auto witbalans te gebruiken, omdat ik weet dat in dat geval elke foto een andere kleurtemperatuur heeft. Dit vind ik onwenselijk, zeker als er veel foto’s gemaakt worden onder vergelijkbare omstandigheden zoals bij een bruiloft of een andere reportage. Maar ook als er door de dag heen foto’s gemaakt worden zullen al die foto’s elk een eigen witbalans krijgen. Dit hoeft natuurlijk geen probleem te zijn indien je in raw fotografeert, omdat je de witbalans probleemloos kunt aanpassen in je nabewerking maar het zorgt wel voor een extra bewerkingstap. Ik hou er van om mijn fotoseries zoveel mogelijk gelijk in kleur te houden, dus zet ik de witbalans het liefst vast.

Lees meer over het instellen van een vaste witbalans in mijn tutorial “Gebruik van Witbalans

Bij het fotograferen met de Canon EOS-R voor de review die ik aan het maken ben, viel me op dat de witbalans van de camera in Lightroom een hele hoge kleurtemperatuur aangaf, ondanks dat ik de camera op witbalans “daglicht” gezet had zoals ik dat altijd doe. Daglicht geeft normaal gesproken een kleurtemperatuur tussen de 4900K en 5500K, afhankelijk van de camera. Bij de EOS R wijkt dit nogal af. Dat was de reden om de instellingen van een aantal camera’s te gaan vergelijken met de waarde die in Lightroom weergegeven wordt. Ik heb hiervoor vier verschillende Canon camera’s gebruikt (EOS 5D mark IV, EOS 7D mark II, EOS 1Dx en de EOS R) en een Fujifilm camera (X100t).

De test die ik bedacht heb is eenvoudig. Ik heb een aantal boeken gefotografeerd met een vaste belichting van ISO400, f/8 en 1/30 seconde, verlicht met het continu licht van een Profoto B10 flitser. Ik heb deze foto’s met de verschillende witbalans instellingen gemaakt; daglicht, schaduw, bewolkt, kunstlicht, TL, flits, 5000K, 4000K en 3400K voor de Canon camera’s, en voor de Fujifilm de instellingen daglicht, bewolkt, kunstlicht, TL en 5000K, 4000K en 3400K.
Om geen overvloed aan vergelijkende foto’s te laten zien, beperk ik me in dit blog voor de instelling daglicht en handmatig op 5000K.

Wanneer de camera op daglicht ingesteld wordt, zijn hieronder screenshots van de weergegeven kleurtemperatuur waarden in Lightroom (CC classic 8.0 release, ACR versie 11.0). Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Daglicht instelling op de EOS 1Dx geeft een witbalans van 5050K
Daglicht instelling op de EOS 1Dx geeft een witbalans van 5050K

 

Daglicht instelling op de EOS 5D mark IV geeft een witbalans van 5050K
Daglicht instelling op de EOS 5D mark IV geeft een witbalans van 5050K

 

Daglicht instelling op de EOS 7D mark II geeft een witbalans van 5100K
Daglicht instelling op de EOS 7D mark II geeft een witbalans van 5100K

 

Daglicht instelling op de EOS R geeft een witbalans van 6750K
Daglicht instelling op de EOS R geeft een witbalans van 6750K

 

Daglicht instelling op de Fujifilm X100t geeft een witbalans van 5000K
Daglicht instelling op de Fujifilm X100t geeft een witbalans van 5000K

 

Wat opvalt is de afwijking ten opzichte van elkaar, maar deze afwijkingen mogen heel klein genoemd worden. Behalve de kleurtemperatuur van de Canon EOS R, die maar liefst 6750K aangeeft; ruwweg 1700K hoger dan de rest. Toch is de kleur van de opnames zonder uitzondering vergelijkbaar met elkaar.

Natuurlijk is het aan de fabrikant om een kleurtemperatuur aan de instelling “daglicht” te koppelen. Dit kan de kleine variatie verklaren die in Lightroom zichtbaar is. Alleen de EOS R valt daarbij duidelijk buiten toon.

Om te weten te komen of deze afwijking door de “daglicht” instelling van de camera ligt, of aan de interpretatie van Lightroom, heb ik dezelfde foto’s gemaakt met de camera’s ingesteld op een kleurtemperatuur van 5000K. In de volgende serie screenshots wordt zichtbaar hoe Lightroom dit vertaald.

5000K instelling op de EOS 1Dx geeft een witbalans van 4850K
5000K instelling op de EOS 1Dx geeft een witbalans van 4850K

 

5000K instelling op de EOS 5D mark IV geeft een witbalans van 4850K
5000K instelling op de EOS 5D mark IV geeft een witbalans van 4850K

 

5000K instelling op de EOS 7D mark II geeft een witbalans van 4900K
5000K instelling op de EOS 7D mark II geeft een witbalans van 4900K

 

5000K instelling op de EOS R geeft een witbalans van 6400K
5000K instelling op de EOS R geeft een witbalans van 6400K

 

5000K instelling op de Fujifilm X100t geeft een witbalans van 4950K
5000K instelling op de Fujifilm X100t geeft een witbalans van 4950K

 

De afwijkingen die Lightroom laat zien bij de vast ingestelde kleurtemperatuur van 5000K, ligt tussen de 50K en 150K, wat mijn inziens een verwaarloosbaar kleine afwijking is. Alleen laat de EOS R wederom een ongewoon hoge waarde zien, ondanks dat ik de kleurtemperatuur op een vaste waarde heb ingesteld. Als de foto’s zelf op kleur beoordeeld worden komen ze allemaal redelijk overeen, ook die van de EOS R. Er zijn wel kleine kleurafwijkingen, maar die zijn alleen zichtbaar nu ze naast elkaar te zien zijn.

Voor wie één enkele camera gebruikt zal dit alles nauwelijks van belang zijn. Het is op zich niet interessant welke waarde aangegeven wordt, zo lang de foto maar de kleur heeft die het moet zijn. Het maakt in dat geval niet uit of Lightroom 5000K aangeeft of 6700K. Pas wanneer je gebruikt maakt van meerdere camera’s door elkaar heen kan dit een rol gaan spelen. Wanneer de witbalans tussen de beelden van verschillende camera’s gesynchroniseerd worden, is er een kans op storende afwijking. In de onderstaande afbeelding heb ik de foto’s die met 5000K instelling zijn gemaakt allemaal in Lightroom handmatig gecorrigeerd naar exact 5000K. Met andere woorden; ik heb een foto bewerkt en die bewerking met alle andere foto’s gesynchroniseerd. Zoals te verwachten valt heeft de foto die met de EOS R gemaakt is een enorm afwijkende kleur gekregen.

Synchroniseren van instellingen in Lightroom kan niet altijd ongestraft wanneer verschillende camera's gebruikt worden.
Synchroniseren van instellingen naar 5000K in Lightroom kan niet altijd ongestraft gebeuren wanneer verschillende camera’s gebruikt worden.

 

Ik wil met deze blog benadrukken dat dit alleen van belang is, of kan zijn, wanneer je verschillende camera’s door elkaar gebruikt. Een simpel synchroniseren van instellingen tussen de foto’s van verschillende camera’s en met name de kleurtemperatuur en/of witbalans, kan een ongewenste afwijking in kleur veroorzaken. In dit geval is het de Canon EOS R die opvallend afwijkt van de overige camera’s. Dit verschil zie ik in deze camera ook bij de andere witbalans instelling terug.

Ik wil de afwijking van de kleurtemperaturen van de Canon EOS R niet meteen aan de camera zelf toeschuiven. Dit kan namelijk ook aan het programma Adobe Camera Raw (ACR)  liggen. Adobe moet namelijk de raw bestanden vertalen naar zijn eigen werkomgeving. Ongeacht waar het aan ligt, het is iets om in het oog te houden en wellicht bij je eigen camera’s te controleren.

 

Een foto die gemaakt was met een EOS R met daglicht instelling, zonder grijsfilters. De foto heeft een ongewoon hoge kleurtemperatuur gekregen. Deze waarde wil je niet zomaar synchroniseren met een foto uit een andere camera.
Een foto die gemaakt was met een EOS R met daglicht instelling, zonder grijsfilters. De foto heeft een ongewoon hoge kleurtemperatuur gekregen. Deze waarde wil je niet zomaar synchroniseren met een foto uit een andere camera. Fotografeer je alleen met deze camera, dan is deze waarde niet echt interessant. Het resultaat telt.

6 Replies to “Witbalans in de camera vergeleken met Lightroom”

  1. Interessant !
    Bij discussies in de club ivm de kleurtemperatuur van een beeld wordt nogal geschermd met de temperatuur die je beeld in LR aangeeft maar je bewijst hiermee dat “meten is weten” verder gaat dan die interpretatie van de cijfertjes.
    Ik ga je test voor mezelf eens doen met mijn verschillende apparaten.
    Misschien maken we er zelfs eens een clubavond van.
    Bedankt voor al de goede info die jij steeds geeft !

    1. Als je de link naar het artikel van mij over een vast ingestelde witbalans volgt, zie je als een van de laatste screenshots het verschil van auto witbalans in de camera, vast ingestelde witbalans in de camera en de auto witbalans van Lightroom. Welke dan goed is, zal moeilijk of onmogelijk te bepalen zijn.
      Dank je voor je reactie, Frans en succes met je test.

  2. Weer een interessante blog Nando; dank je wel!

    Ik weet dat dit experiment was gericht op WB, maar kun je ook iets zeggen over het opvallende verschil van de fotos met de X100T gemaakt. Het lijkt erop dat die foto’s een hoger dynamisch bereik laten zien.

    1. Graag gedaan, Jaap.
      Wat betreft je opmerking over het dynamisch bereik van de Fujifilm X100t… Ik weet niet of je die conclusie daadwerkelijk uit deze foto’s kunt halen. De scene – het onderwerp – heeft zelf al niet bepaald een hoog dynamisch bereik, dus er wordt zeker geen uitersten van de sensor gevraagd.
      Bedenk dat de X100t een vast brandpunt heeft met een beeldhoek die overeenkomt met 35mm op fullframe. Om bijna dezelfde beeld uitsnede te krijgen moest ik bijna 3x zo dichtbij staan als met de 100mm op de overige camera’s.
      Die kleinere afstand in combinatie met brandpunt geeft “groothoek-vertekening” waarbij het licht van de vast opgestelde remote flitser onder een andere hoek van de boeken reflecteert. Dit is het verschil dat je ziet.

  3. Ik hou van jouw goed gedocumenteerde en onderbouwde tests. Zoals je zelf al aangeeft is het probleem dat je hier aangeeft niet voor iedereen belangrijk maar het geeft wel vertrouwen voor de resultaten van andere tests.

Een (korte) reactie over wat je ervan vindt wordt op prijs gesteld :)